نصب اکسس کنترل پشت پنل شستی آسانسور؛ روش اصولی سیم‌کشی

نصب اکسس کنترل پشت پنل شستی آسانسور فقط به قرار دادن یک ماژول در پشت پنل و اتصال چند سیم محدود نمی‌شود. نوع کلید شستی، نحوه عملکرد مدار احضار آسانسور و محل صحیح قرار گرفتن رله اکسس کنترل در مدار، همگی در عملکرد صحیح سیستم تأثیر دارند.

اگر اکسس کنترل به شکل نادرست در مسیر سیم برگشتی کلید قرار گیرد، ممکن است پنل شستی در هنگام رسیدن کابین عملکرد طبیعی خود را از دست بدهد، چراغ کلید پس از چند ثانیه خاموش شود یا برای کنترل چند کلید به تعداد زیادی رله نیاز باشد.

در این مقاله روش اصولی نصب اکسس کنترل پشت پنل شستی برای کلیدهای فشاری و کلیدهای تاچ را بررسی می‌کنیم و تفاوت میان اکسس کنترل جداگانه و پنل‌های شستی یکپارچه مجهز به اکسس کنترل را توضیح می‌دهیم.

چرا اکسس کنترل را پشت پنل شستی آسانسور نصب می‌کنند؟

در بسیاری از ساختمان‌ها، مدیر یا مالک نمی‌خواهد پنل شستی موجود را تعویض کند. در این شرایط می‌توان با نصب یک اکسس کنترل توکار در پشت پنل، دسترسی به احضار آسانسور را محدود کرد و ظاهر پنل را نیز تا حد زیادی حفظ کرد.

این روش برای پنل‌های شستی طبقات و همچنین پنل شستی کابین قابل استفاده است؛ البته روش سیم‌کشی باید بر اساس نوع کلید و مدار فرمان آسانسور انجام شود.

در طراحی‌های نوین کیا تک، حتی می‌توان پنل شستی را از ابتدا همراه با اکسس کنترل به صورت یک مجموعه کامل طراحی و تولید کرد. در این حالت سیم‌کشی داخلی پنل از قبل انجام شده و سرویسکار هنگام نصب، با یک پنل شستی معمولی تفاوت خاصی در سیم‌کشی نهایی مشاهده نمی‌کند.

مدار احضار آسانسور چگونه کار می‌کند؟

برای درک صحیح سیم‌کشی اکسس کنترل، ابتدا باید بدانیم مدار کلیدهای احضار آسانسور چگونه عمل می‌کند.

در بسیاری از تابلوفرمان‌های آسانسور مورد استفاده در ایران، مدار فرمان کلیدهای احضار با GND فعال می‌شود. به این معنی که وقتی کلید، GND را روی سیم فرمان قرار می‌دهد، تابلوفرمان یا مدار کارکدک این وضعیت را به عنوان فرمان احضار تشخیص می‌دهد.

در تابلوهای جدیدتر، سیم‌های کلیدهای احضار معمولاً به مدار کارکدک روی سقف کابین متصل می‌شوند و کارکدک ارتباط با تابلوفرمان را از طریق یک مسیر ارتباطی سریال انجام می‌دهد. این روش باعث کاهش تعداد سیم‌های مورد نیاز بین کابین و تابلوفرمان شده است.

نکته مهم این است که اکسس کنترل نباید به شکل نادرست در مسیر سیم برگشتی کلید قرار گیرد.

کلید فشاری چهار سیمه چگونه سیم‌کشی می‌شود؟

کلیدهای فشاری مورد استفاده در پنل‌های شستی آسانسور ممکن است چهار سیمه باشند. این چهار سیم معمولاً شامل موارد زیر هستند:

• LED+ برای تغذیه مثبت LED حلقه کلید
• LED- برای مسیر منفی LED
• یک سر پوش‌باتن کلید
• سر دیگر پوش‌باتن کلید

مدار روشنایی حلقه کلید می‌تواند از چند LED سری همراه مقاومت تشکیل شده باشد. برای مثال ممکن است چند LED به صورت سری با مقاومت قرار گرفته باشند یا چند شاخه LED و مقاومت به صورت موازی مورد استفاده قرار گرفته باشد.

در این نوع کلید، معمولاً LED+ به ولتاژ تغذیه، برای مثال 24 ولت، و LED- به GND متصل می‌شود.

چگونه کلید چهار سیمه به مدار سه سیمه تبدیل می‌شود؟

در بسیاری از تابلوفرمان‌های آسانسور، کلیدها به صورت سه سیمه سیم‌کشی می‌شوند. برای رسیدن به این حالت، LED- و یکی از پایه‌های پوش‌باتن می‌توانند به یکدیگر متصل شوند.

این اتصال ممکن است از داخل خود کلید انجام شده باشد یا در خارج از کلید و در سیم‌کشی پنل ایجاد شود.

در این حالت سیم‌های اصلی به شکل زیر خواهند بود:

• 24V برای تغذیه LED
• سیم فرمان احضار / برگشتی
• GND

وقتی کاربر کلید را فشار می‌دهد، GND روی سیم فرمان قرار می‌گیرد و مدار کارکدک یا تابلوفرمان فرمان احضار را دریافت می‌کند.

پس از دریافت فرمان، سیستم آسانسور می‌تواند وضعیت کلید را تا رسیدن کابین به طبقه حفظ کند. به همین دلیل ممکن است پس از فشار دادن کلید، چراغ آن روشن بماند و پس از رسیدن کابین و پاک شدن درخواست از حافظه موقت سیستم، خاموش شود.

اشتباه رایج در نصب اکسس کنترل پشت کلیدهای فشاری

یکی از اشتباهات مهم در نصب اکسس کنترل آسانسور، قرار دادن رله اکسس کنترل در مسیر سیم برگشتی یا خروجی کلید است.

ممکن است در نگاه اول این روش ساده به نظر برسد؛ اما می‌تواند دو مشکل مهم ایجاد کند.

مشکل اول: خاموش شدن چراغ کلید پس از قطع رله

اگر رله اکسس کنترل در مسیر برگشتی کلید قرار بگیرد، پس از پایان زمان عملکرد رله، مسیر مربوط به وضعیت کلید قطع می‌شود. در نتیجه تابلوفرمان یا کارکدک دیگر نمی‌تواند وضعیت درخواست را روی پنل حفظ کند و چراغ کلید نیز ممکن است پس از چند ثانیه خاموش شود؛ در حالی که کابین هنوز به طبقه مورد نظر نرسیده است.

بنابراین قرار دادن رله اکسس کنترل در مسیر برگشتی کلید، روش مناسبی برای این نوع مدار نیست.

مشکل دوم: نیاز به رله جداگانه برای هر کلید

در اکسس کنترل‌های تک‌خروجی، اگر رله در مسیر برگشتی کلیدها قرار داده شود، برای کنترل چند کلید باید برای هر کلید یک رله در نظر گرفته شود.

در حالی که در روش اصولی، می‌توان نقطه مشترک مدار فرمان کلیدهای مورد نظر را از مسیر رله اکسس کنترل عبور داد و با یک خروجی، چند کلید را به صورت هم‌زمان مدیریت کرد.

روش اصولی نصب اکسس کنترل برای کلیدهای فشاری

در مدارهای کلید فشاری که فرمان احضار با GND فعال می‌شود، روش صحیح این است که GND مشترک کلیدهایی که قرار است محدود شوند از مسیر رله اکسس کنترل عبور داده شود.

در یک اکسس کنترل تک‌خروجی:

• GND کلید یا کلیدهای مورد نظر به ترمینال NO رله متصل می‌شود.
• ترمینال COM رله به GND مدار متصل می‌شود.

به این ترتیب اکسس کنترل در مسیر برگشتی کلید قرار نگرفته است؛ بلکه مسیر مشترک GND کلیدها را کنترل می‌کند.

در حالت مجاز، رله اجازه عبور GND را می‌دهد و مدار کلید همانند حالت عادی کار می‌کند. در حالت غیرمجاز، مسیر GND قطع است و فشار دادن کلید نمی‌تواند فرمان احضار را به مدار فرمان ارسال کند.

مزیت مهم این روش برای چند کلید

یکی از مزیت‌های مهم این روش آن است که اگر چند کلید قرار باشد توسط یک اکسس کنترل تک‌خروجی محدود شوند، می‌توان GND آنها را به صورت مشترک در نظر گرفت و همان مسیر مشترک را از رله اکسس کنترل عبور داد.

بنابراین برخلاف روش اشتباه، برای هر کلید الزاماً به یک رله جداگانه نیاز نیست.

نصب اکسس کنترل برای کلیدهای تاچ آسانسور

سیم‌کشی کلیدهای تاچ با کلیدهای فشاری یکسان نیست و نمی‌توان بدون توجه به ساختار برد کلید تاچ، همان روش GND مشترک را روی آنها اجرا کرد.

کلید تاچ چهار سیمه معمولاً دارای این اتصالات است:

• 24V
• GND
• KEY برای فرمان احضار
• LED برای دریافت وضعیت برگشتی و روشن شدن کلید

در کلیدهای سه سیمه، KEY و LED ممکن است در مدار داخلی به یکدیگر متصل شده باشند یا این اتصال در خارج از برد انجام شود. اما برای نصب اصولی اکسس کنترل روی کلید تاچ، باید از کلید تاچ چهار سیمه استفاده شود.

روش صحیح اتصال رله اکسس کنترل به کلید تاچ

در کلید تاچ چهار سیمه، نمی‌توان مانند کلید فشاری، GND چند کلید را با یکدیگر مشترک کرد و رله اکسس کنترل را در مسیر آن قرار داد.

در روش صحیح، اتصالات رله به مسیر KEY و LED کلید مربوط می‌شوند:

• COM رله به سیم KEY کلید تاچ متصل می‌شود.
• NO رله به سیم LED کلید تاچ متصل می‌شود.
• نقطه اتصال NO و LED، مسیر برگشتی یا فرمان مربوط به مدار احضار خواهد بود.

این روش باعث می‌شود عملکرد LED کلید تاچ نیز مطابق طراحی آن حفظ شود و رله اکسس کنترل، عملکرد داخلی کلید را مختل نکند.

چرا نباید GND کلیدهای تاچ را مانند کلیدهای فشاری مشترک کرد؟

در برخی طراحی‌ها، برای کاهش هزینه و ساده‌تر شدن سیم‌کشی، GND چند کلید تاچ به یکدیگر متصل شده و از مسیر یک رله عبور داده می‌شود. این روش ممکن است در نگاه اول کار کند، اما از نظر طراحی اصولی مناسب نیست.

کلیدهای تاچ دارای مدار الکترونیکی و LEDهای دو رنگ هستند. در حالت عادی، LED کلید می‌تواند به رنگ سفید روشن باشد و پس از دریافت وضعیت احضار، رنگ آن به رنگ دیگری مانند آبی یا قرمز تغییر کند.

قطع و وصل کردن GND کلید تاچ توسط رله می‌تواند باعث خاموش شدن نور کلید و از بین رفتن وضعیت بصری طراحی پنل شود و در برخی شرایط حتی به عملکرد صحیح مدار کلید آسیب بزند.

به همین دلیل، روش اصولی سیم‌کشی کلید تاچ با روش سیم‌کشی کلید فشاری تفاوت دارد.

تفاوت کلید تاچ مجهز به اکسس کنترل جداگانه با پنل یکپارچه

یک راهکار دیگر، استفاده از پنل شستی‌ای است که کلید تاچ و اکسس کنترل از ابتدا به صورت یکپارچه طراحی شده‌اند. در این حالت به جای اضافه کردن یک اکسس کنترل جداگانه به کلید، مدار کلید و کنترل تردد در یک ساختار هماهنگ طراحی می‌شوند.

در پنل‌های تاچ سری FT و ST نوین کیا تک، پس از شناسایی تگ معتبر، فرمان احضار به صورت مستقیم صادر می‌شود و کاربر نیازی به لمس مجدد کلید ندارد.

این موضوع علاوه بر ساده‌تر شدن کاربری، امکان طراحی هماهنگ نور، بیزر، وضعیت RFID و مدار احضار را فراهم می‌کند.

در این پنل‌ها هنگام لمس کلید صدای بیزر ایجاد می‌شود، وضعیت نور RFID در حالت Bypass مدیریت می‌شود و پس از شناسایی تگ معتبر، فرمان احضار مستقیماً ارسال می‌شود.

در مقابل، در پنل‌هایی که از کلید فشاری به همراه اکسس کنترل جداگانه استفاده می‌کنند، پس از تأیید تگ معمولاً لازم است کاربر یک بار کلید را فشار دهد تا کابین احضار شود.

پنل‌های شستی طبقه کارتی؛ راهکار یکپارچه برای کنترل تردد

اگر قرار باشد علاوه بر محدود کردن تردد، ظاهر پنل شستی، نمایشگر، کلید و اکسس کنترل نیز به صورت یک مجموعه هماهنگ طراحی شوند، می‌توان از پنل‌های شستی طبقه کارتی استفاده کرد.

در رادنیکس شاپ مجموعه‌ای از پنل‌های شستی طبقه کارتی، شامل مدل‌های تاچ توکار و روکار، ارائه شده است.

این پنل‌ها برای پروژه‌هایی طراحی شده‌اند که کنترل تردد بخشی از طراحی خود پنل شستی است، نه یک قطعه اضافه‌شده در مرحله نصب.

اکسس کنترل پشت پنل کابین یا پنل طبقه؟

اصول کلی نصب اکسس کنترل در هر دو کاربرد مشابه است، اما هدف کنترل تردد متفاوت خواهد بود.

در پنل شستی طبقه معمولاً هدف این است که فقط افراد مجاز بتوانند از آن طبقه کابین را احضار کنند. اما در پنل شستی کابین، هدف می‌تواند محدود کردن انتخاب طبقات داخل کابین باشد.

بنابراین پیش از انتخاب اکسس کنترل باید مشخص شود که قرار است کدام کلیدها و کدام توقف‌ها کنترل شوند.

وقتی پنل شستی را همراه با اکسس کنترل سفارش می‌دهید

اگر پنل شستی مجهز به اکسس کنترل را به صورت آماده سفارش دهید، سیم‌کشی داخلی اکسس کنترل از قبل توسط سازنده انجام می‌شود.

در نتیجه سرویسکار آسانسور هنگام نصب پنل، با یک سیم‌کشی غیرمعمول و پیچیده مواجه نخواهد شد و عملکرد نهایی پنل از دید او تا حد زیادی مشابه یک پنل شستی معمولی خواهد بود.

این موضوع به‌خصوص در پروژه‌هایی اهمیت دارد که قرار است پنل شستی طبقه یا کابین بدون ایجاد تغییرات پیچیده در سیم‌کشی آسانسور نصب شود.

اکسس کنترل مناسب برای نصب پشت پنل شستی را چگونه انتخاب کنیم؟

انتخاب اکسس کنترل باید بر اساس نوع پنل، نوع کلید، تعداد خروجی‌های مورد نیاز و قابلیت‌های مدیریتی مورد انتظار انجام شود.

برای نمونه، در محصولات تک‌خروجی می‌توان از اکسس کنترل‌های توکار RFID استفاده کرد که برای محدود کردن یک توقف مناسب هستند.

اکسس کنترل توکار تک‌خروجی RF100T

برای پروژه‌هایی که به امکانات مدیریتی بیشتر و گارانتی بالاتر نیاز دارند، مدل توسعه‌یافته RF101T نیز قابل بررسی است.

اکسس کنترل توکار تک‌خروجی RF101T

اگر حذف تگ بدون حضور فیزیکی تگ، مدیریت تگ‌های گمشده و امکانات مرتبط با مدیریت کاربران اهمیت داشته باشد، مدل دارای ریموت IR انتخاب کامل‌تری خواهد بود.

اکسس کنترل توکار تک‌خروجی با قابلیت حذف تگ بدون حضور فیزیکی

برای چند کلید یا چند توقف، اکسس کنترل چندخروجی انتخاب کنید

اگر قرار است چند توقف یا چند مجموعه کلید به صورت مستقل مدیریت شوند، استفاده از چند اکسس کنترل تک‌خروجی همیشه بهترین انتخاب نیست. در چنین پروژه‌هایی می‌توان از سیستم‌های چندخروجی استفاده کرد که برای هر خروجی، دسترسی مورد نظر تعریف می‌شود.

این راهکار به‌خصوص برای ساختمان‌های چندواحدی مناسب است؛ زیرا می‌توان دسترسی هر واحد را بر اساس توقف‌های مجاز همان واحد تعریف کرد.

برای پروژه‌های بزرگ‌تر، سیستم‌های چندخروجی با ظرفیت‌های مختلف قابل طراحی هستند و در صورت نیاز می‌توان امکاناتی مانند کارت، تگ، رمز، اثر انگشت، ریموت میهمان و ریموت لابیمن را نیز در معماری سیستم در نظر گرفت.

آیا نصب اکسس کنترل پشت پنل شستی کار هر نصابی است؟

از نظر فنی، نصب این سیستم پیچیدگی غیرقابل‌حل ندارد؛ اما شناخت مدار کلید و نحوه عملکرد تابلوفرمان اهمیت زیادی دارد.

اشتباه اصلی زمانی رخ می‌دهد که نصاب بدون شناخت مدار، رله اکسس کنترل را در مسیر سیم برگشتی کلید قرار دهد یا سیم‌کشی کلیدهای تاچ را مانند کلیدهای فشاری انجام دهد.

بنابراین در پروژه‌های حرفه‌ای بهتر است اکسس کنترل و پنل شستی به صورت هماهنگ طراحی شوند و سیم‌کشی داخلی پنل توسط سازنده انجام شود.

جمع‌بندی

نصب اکسس کنترل پشت پنل شستی آسانسور یک راهکار مناسب برای محدود کردن دسترسی بدون تعویض کامل پنل است؛ اما روش نصب برای کلیدهای فشاری و تاچ متفاوت است. در کلیدهای فشاری می‌توان از مسیر مشترک GND برای کنترل چند کلید استفاده کرد، در حالی که در کلیدهای تاچ باید ساختار چهار سیمه و مسیر KEY و LED مورد توجه قرار گیرد.

در پروژه‌هایی که ظاهر پنل، کاربری آسان، نورپردازی، بیزر و اکسس کنترل باید به صورت هماهنگ عمل کنند، استفاده از پنل‌های شستی مجهز به اکسس کنترل یکپارچه می‌تواند راهکار حرفه‌ای‌تری باشد.

درخواست مشاوره و انتخاب اکسس کنترل آسانسور

مشاهده محصولات اکسس کنترل در فروشگاه رادنیکس شاپ