اکسس کنترل چندخروجی آسانسور چیست؟ راهنمای انتخاب و کاربرد
اکسس کنترل چندخروجی آسانسور سیستمی است که بهجای کنترل یک مسیر یا یک توقف، امکان کنترل مستقل چند خروجی و در نتیجه مدیریت دسترسی به توقفهای مختلف آسانسور را فراهم میکند.
در یک ساختمان، همه کاربران لزوماً نباید به تمام طبقات دسترسی داشته باشند. برای مثال، ممکن است هر واحد مسکونی فقط اجازه دسترسی به طبقه خود را داشته باشد، در حالی که مدیر ساختمان یا یک کاربر مشخص بتواند به چند طبقه یا تمام توقفها دسترسی داشته باشد.
در چنین پروژههایی، استفاده از یک اکسس کنترل تکخروجی معمولاً پاسخگوی نیاز ساختمان نیست؛ زیرا لازم است دسترسی به چند مسیر بهصورت مستقل کنترل شود. اکسس کنترل چندخروجی این امکان را فراهم میکند که برای هر خروجی، شرایط دسترسی مشخصی تعریف شود و پس از احراز هویت کاربر، تنها خروجیهای مجاز برای او فعال شوند.
اکسس کنترل آسانسور چیست؟ راهنمای جامع انتخاب، نصب و طراحی سیستم کنترل تردد کابین و طبقات
اکسس کنترل چندخروجی آسانسور چه کاری انجام میدهد؟
وظیفه اصلی اکسس کنترل چندخروجی، کنترل مستقل دسترسی به چند توقف آسانسور است.
برای مثال، ساختمانی را در نظر بگیرید که دارای توقفهای پارکینگ، همکف و طبقات ۱ تا ۵ است. اگر قرار باشد کاربران مختلف فقط به توقفهای مجاز خود دسترسی داشته باشند، سیستم باید بتواند مسیر دسترسی هر کاربر را بهصورت جداگانه مدیریت کند.
در این حالت، اکسس کنترل چندخروجی میتواند خروجیهای مختلف خود را به مسیرهای مربوط به توقفهای موردنظر متصل کند و بر اساس روش احراز هویت تعریفشده، دسترسی لازم را برقرار کند.
بنابراین، مفهوم «چندخروجی» فقط به تعداد رلههای موجود در دستگاه محدود نمیشود؛ موضوع اصلی این است که چند مسیر دسترسی را میتوان بهصورت مستقل کنترل کرد.
چرا به اکسس کنترل چندخروجی نیاز داریم؟
هرچه تعداد توقفهای قابل کنترل و تنوع دسترسی کاربران بیشتر شود، کنترل دسترسی نیز پیچیدهتر میشود.
در یک پروژه ساده ممکن است فقط لازم باشد یک توقف برای کاربران مجاز آزاد شود؛ اما در یک ساختمان چندواحدی، ممکن است لازم باشد:
- هر واحد فقط به توقفهای مشخصی دسترسی داشته باشد.
- یک کاربر به بیش از یک توقف دسترسی داشته باشد.
- کاربران مختلف دسترسیهای متفاوتی داشته باشند.
- مدیر ساختمان دسترسی گستردهتری نسبت به ساکنان داشته باشد.
- دسترسی بعضی کاربران در شرایط خاص تغییر کند.
در چنین شرایطی، سیستم چندخروجی میتواند پایه سختافزاری لازم برای کنترل مستقل این مسیرهای دسترسی را فراهم کند.
نکته مهم: تعداد خروجی بهتنهایی مشخصکننده قابلیتهای مدیریتی یک اکسس کنترل نیست. دو دستگاه با تعداد خروجی یکسان ممکن است از نظر نحوه تعریف کاربران، مدیریت دسترسیها و امکانات کنترلی تفاوت زیادی داشته باشند. این موضوع در ادامه مقاله بررسی خواهد شد.
منطق عملکرد اکسس کنترل چندخروجی آسانسور چگونه است؟
برای درک درست اکسس کنترل چندخروجی، بهتر است چهار مفهوم اصلی را از یکدیگر تفکیک کنیم:
توقف آسانسور، خروجی اکسس کنترل، واحد ساختمان و کاربر.
این چهار مفهوم در یک سیستم کنترل دسترسی به یکدیگر مرتبط هستند، اما یکسان نیستند. اشتباه گرفتن آنها میتواند باعث انتخاب نادرست تعداد خروجی یا حتی انتخاب سیستم نامناسب برای پروژه شود.
توقف آسانسور چیست؟
هر نقطهای که آسانسور در آن توقف میکند، یک توقف محسوب میشود؛ برای مثال:
- پارکینگ
- همکف
- طبقه ۱
- طبقه ۲
- طبقه ۳
- طبقه ۴
- طبقه ۵
بنابراین ممکن است یک ساختمان ۷ توقف داشته باشد، اما همه این توقفها لزوماً نیاز به کنترل دسترسی نداشته باشند.
برای مثال، اگر ورود به پارکینگ و همکف برای همه آزاد باشد و فقط طبقات مسکونی نیاز به محدودیت دسترسی داشته باشند، لازم نیست برای تمام توقفهای آسانسور یک مسیر کنترل دسترسی مستقل ایجاد شود.
خروجی اکسس کنترل چیست؟
خروجی، مسیر کنترلی مستقلی است که اکسس کنترل از طریق آن میتواند یک مسیر دسترسی را فعال یا غیرفعال کند.
در سیستمهای چندخروجی، هر خروجی میتواند برای کنترل یک مسیر مشخص در مدار آسانسور مورد استفاده قرار گیرد. بسته به نحوه سیمکشی و طراحی سیستم، این کنترل میتواند بهصورت مستقیم روی ورودی مربوط به یک توقف انجام شود یا در مسیر فرمان شستیهای آسانسور قرار بگیرد.
بنابراین هنگام انتخاب اکسس کنترل نباید فقط تعداد توقفهای ساختمان را بشماریم و همان عدد را بهعنوان تعداد خروجی موردنیاز در نظر بگیریم.
ملاک اصلی، تعداد مسیرهایی است که قرار است بهصورت مستقل کنترل شوند.
رابطه توقف و خروجی
برای روشنتر شدن موضوع، ساختمانی با توقفهای زیر را در نظر بگیرید:
P، GF، ۱، ۲، ۳، ۴، ۵
اگر فقط دسترسی به طبقات ۱ تا ۵ محدود شود، از نظر منطق کنترل دسترسی، موضوع اصلی کنترل همین مسیرهای دسترسی است و توقفهای آزاد ساختمان لزوماً نیازمند خروجی کنترلشده نیستند.
از طرف دیگر، ممکن است در یک پروژه لازم باشد چند توقف مختلف بهصورت مستقل کنترل شوند؛ در این حالت تعداد مسیرهای کنترلشده افزایش پیدا میکند.
پس:
تعداد کل توقفهای آسانسور ≠ الزاماً تعداد خروجی موردنیاز اکسس کنترل
به همین دلیل، تعیین تعداد خروجی باید بر اساس نحوه استفاده از آسانسور و مسیرهای دسترسی موردنیاز پروژه انجام شود، نه صرفاً تعداد طبقات ساختمان.
واحد ساختمان در کجای این منطق قرار میگیرد؟
در یک ساختمان چندواحدی، مسئله فقط کنترل طبقات نیست؛ باید مشخص شود چه کسی اجازه دسترسی به کدام توقفها را دارد.
برای مثال، فرض کنید ساختمانی دارای واحدهای ۱ تا ۵ باشد.
ممکن است:
- کاربر واحد ۱ فقط به توقف مربوط به واحد خود دسترسی داشته باشد.
- کاربر واحد ۲ فقط به توقف واحد ۲ دسترسی داشته باشد.
- مدیر ساختمان به چند توقف یا تمام توقفها دسترسی داشته باشد.
- یک کاربر خاص، مانند نیروی خدماتی، به چند توقف مشخص دسترسی داشته باشد.
در اینجا «واحد» یک مفهوم مدیریتی برای سازماندهی کاربران و دسترسیهای آنهاست.
بنابراین در سیستمهای پیشرفتهتر، تنها با این موضوع مواجه نیستیم که «خروجی شماره ۳ مربوط به طبقه ۳ است»؛ بلکه باید بدانیم کدام کاربر یا واحد اجازه فعالکردن کدام خروجیها را دارد.
کاربر چه نقشی دارد؟
کاربر شخصی است که از روش احراز هویت تعریفشده برای دریافت دسترسی استفاده میکند.
این روش میتواند بسته به نوع سیستم شامل مواردی مانند کارت یا تگ، رمز، اثر انگشت یا سایر روشهای احراز هویت باشد.
اما نکته مهم در سیستم چندخروجی این است که احراز هویت بهتنهایی کافی نیست.
سیستم باید علاوه بر تشخیص کاربر، بتواند مشخص کند:
این کاربر به کدام خروجیها اجازه دسترسی دارد؟
برای مثال، اگر یک کاربر فقط مجاز به استفاده از خروجیهای مربوط به طبقات ۲ و ۵ باشد، احراز هویت موفق او نباید به معنی آزاد شدن تمام خروجیهای سیستم باشد.
منطق کلی به این شکل است:
احراز هویت کاربر ← بررسی دسترسی ← فعالشدن خروجیهای مجاز
این همان تفاوت اصلی میان یک سیستم صرفاً «احراز هویت» و یک سیستم «کنترل دسترسی چندخروجی» است.
آیا یک کاربر میتواند به چند توقف دسترسی داشته باشد؟
بله. در یک سیستم چندخروجی، دسترسی یک کاربر الزاماً به یک توقف محدود نیست.
برای مثال، ممکن است یک کاربر مجاز باشد به:
طبقه ۲ + طبقه ۵ + پارکینگ
دسترسی داشته باشد، در حالی که کاربر دیگری فقط به طبقه ۳ دسترسی داشته باشد.
بنابراین نباید این تصور را داشته باشیم که:
هر کاربر = یک خروجی
یا:
هر واحد = یک خروجی
رابطه واقعی میتواند بسیار انعطافپذیرتر باشد و به طراحی سیستم و نحوه تعریف دسترسیها بستگی دارد.
چند کاربر برای یک واحد چه میشود؟
در ساختمانهای مسکونی معمولاً یک واحد فقط یک استفادهکننده ندارد.
برای مثال، اعضای یک خانواده ممکن است هر کدام یک کارت یا تگ مجزا داشته باشند، اما همگی باید به توقفهای مجاز همان واحد دسترسی داشته باشند.
در نتیجه در یک سیستم مناسب، میتوان مفهوم «واحد» را از «کاربر» جدا کرد:
توقفهای مجاز →اطلاعات احراز هویت هر کاربر →چند کاربر → واحد
این ساختار برای ساختمانهایی که تعداد کاربران آنها بیشتر از تعداد واحدهاست، اهمیت زیادی دارد.
یک مثال کامل
فرض کنیم یک ساختمان دارای ۵ واحد است و برای هر واحد دسترسی متفاوتی تعریف شده است.
واحد ۱ ممکن است فقط به طبقه ۱ دسترسی داشته باشد، واحد ۲ به طبقه ۲ و به همین ترتیب.
در عین حال، مدیر ساختمان میتواند دسترسی گستردهتری داشته باشد و به تمام توقفهای موردنیاز دسترسی پیدا کند.
در چنین پروژهای، سیستم فقط وظیفه خواندن یک کارت یا تشخیص یک کاربر را ندارد؛ بلکه باید بتواند هویت کاربر را به سطح دسترسی او مرتبط کند و فقط مسیرهای مجاز را در اختیار او قرار دهد.
این منطق، پایه اصلی استفاده از اکسس کنترل چندخروجی در ساختمانهای چندواحدی است.
در ادامه، یک سؤال مهم مطرح میشود:
آیا هر اکسس کنترل چندخروجی با تعداد خروجی یکسان، قابلیت مدیریتی یکسانی دارد؟
پاسخ منفی است. تعداد خروجی فقط یکی از مشخصات سیستم است و قابلیتهایی مانند نحوه تعریف کاربران، ارتباط کاربران با واحدها، مدیریت دسترسیها و امکانات مدیریتی میتوانند بین سیستمهای مختلف تفاوت داشته باشند.
تفاوت اکسس کنترل چندخروجی با سیستم مدیریت دسترسی چندواحدی
عبارت «اکسس کنترل چندخروجی» فقط تعداد مسیرهایی را که سیستم میتواند کنترل کند مشخص میکند؛ اما درباره نحوه مدیریت کاربران و دسترسیها اطلاعات کاملی نمیدهد.
برای مثال، دو سیستم ممکن است هر دو ۸ خروجی داشته باشند، اما قابلیتهای مدیریتی آنها کاملاً متفاوت باشد.
یک سیستم ممکن است صرفاً برای هر خروجی یک رمز تعریف کند و با ورود رمز، همان خروجی را فعال کند. در مقابل، یک سیستم پیشرفتهتر میتواند کاربران و واحدهای ساختمان را به یکدیگر مرتبط کند و برای هر واحد، کاربران، کارتها یا تگهای متعدد و توقفهای مجاز مشخص تعریف کند.
بنابراین هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی، فقط نباید پرسید:
«دستگاه چند خروجی دارد؟»
«دستگاه چند خروجی دارد؟»
بلکه باید پرسید:
«این خروجیها چگونه مدیریت میشوند و دسترسی کاربران چگونه تعریف میشود؟»
اکسس کنترل چندخروجی ساده چگونه کار میکند؟
در سادهترین حالت، سیستم چندخروجی وظیفه کنترل چند مسیر مستقل را بر عهده دارد.
برای مثال، یک سیستم ۸ خروجی میتواند برای کنترل دسترسی به ۸ مسیر مختلف مورد استفاده قرار گیرد. ممکن است برای هر مسیر یک رمز یا روش احراز هویت مشخص در نظر گرفته شود و پس از احراز هویت، خروجی مربوطه فعال شود.
این نوع سیستم برای پروژههایی که منطق دسترسی سادهای دارند میتواند کاملاً مناسب باشد.
برای مثال، اگر هدف فقط این باشد که هر طبقه با یک رمز مشخص آزاد شود، نیازی نیست سیستم حتماً ساختار پیچیدهای برای مدیریت کاربران و واحدها داشته باشد.
سیستم مدیریت چندواحدی چه تفاوتی دارد؟
در یک ساختمان مسکونی، معمولاً مسئله فقط «آزاد کردن یک خروجی» نیست.
ممکن است بخواهیم بدانیم:
- این کاربر متعلق به کدام واحد است؟
- کدام کارتها یا تگها برای آن واحد تعریف شدهاند؟
- این واحد به کدام توقفها دسترسی دارد؟
- آیا یک واحد چند کاربر یا چند تگ دارد؟
- آیا میتوان دسترسی یک واحد را موقتاً غیرفعال کرد؟
- اگر کارت یکی از ساکنان گم شود، چگونه فقط همان کارت حذف شود؟
- آیا مدیر ساختمان میتواند دسترسی گستردهتری داشته باشد؟
در چنین شرایطی، سیستم باید علاوه بر کنترل خروجیها، منطق مدیریت دسترسی کاربران و واحدها را نیز در اختیار مدیر ساختمان قرار دهد.
ارتباط واحد، کاربر و توقفهای مجاز
در سیستمهای مدیریت دسترسی مبتنی بر واحد، میتوان ساختار منطقی زیر را در نظر گرفت:
توقفهای مجاز →کاربران و تگهای آن واحد → واحد ساختمان
برای مثال، فرض کنید واحد شماره ۳ دارای چند نفر ساکن است.
میتوان برای این واحد چند کارت یا تگ تعریف کرد و مشخص کرد که این کاربران به توقفهای تعیینشده برای واحد ۳ دسترسی داشته باشند.
در این حالت، اگر یکی از ساکنان کارت خود را گم کند، مسئله فقط «حذف یک کارت از دستگاه» نیست؛ بلکه باید بتوان همان شناسه یا کاربر را از مجموعه دسترسیهای واحد مربوطه حذف کرد، بدون اینکه دسترسی سایر ساکنان آن واحد تحت تأثیر قرار بگیرد.
این نوع ساختار برای ساختمانهای چندواحدی اهمیت زیادی دارد.
تعداد خروجی یکسان، به معنی قابلیت یکسان نیست
فرض کنید دو اکسس کنترل هر دو دارای ۸ خروجی هستند.
سیستم اول ممکن است برای هر خروجی یک رمز مستقل داشته باشد و با وارد کردن رمز، خروجی مربوطه را فعال کند.
سیستم دوم ممکن است علاوه بر ۸ خروجی، امکان تعریف واحدهای مختلف، چند تگ برای هر واحد، توقفهای مجاز هر واحد و مدیریت جداگانه کاربران را فراهم کند.
از نظر تعداد خروجی، هر دو دستگاه «۸ خروجی» هستند؛ اما از نظر کاربرد مدیریتی، یکسان نیستند.
بنابراین در زمان خرید، مقایسه صرفاً بر اساس عدد خروجی میتواند گمراهکننده باشد.
یک مثال در ساختمان مسکونی
فرض کنید ساختمانی دارای ۸ توقف قابل کنترل است و برای هر واحد، چند کارت یا تگ در اختیار ساکنان قرار میگیرد.
اگر سیستم فقط وظیفه فعالکردن خروجیها را داشته باشد، ممکن است مدیریت دسترسیها با روشهای ساده انجام شود.
اما اگر ساختمان نیاز داشته باشد برای هر واحد مجموعهای از کاربران و تگها تعریف شود، هر واحد توقفهای مشخصی داشته باشد و در آینده امکان حذف، تغییر یا غیرفعالکردن دسترسیها وجود داشته باشد، بهتر است سیستمی انتخاب شود که ساختار مدیریتی متناسب با این نیازها را داشته باشد.
در اینجا «چندخروجی بودن» یک ویژگی سختافزاری/کنترلی است، اما «مدیریت چندواحدی» یک قابلیت منطقی و مدیریتی است.
آیا هر اکسس کنترل چندخروجی برای ساختمان مناسب است؟
خیر.
پاسخ این سؤال به نیاز پروژه بستگی دارد.
اگر پروژه فقط به کنترل چند مسیر با منطق ساده نیاز داشته باشد، یک سیستم چندخروجی ساده میتواند انتخاب مناسبی باشد.
اما اگر پروژه دارای چندین واحد، کاربران متعدد، چند کارت برای هر واحد، دسترسیهای متفاوت و نیاز به مدیریت مداوم کاربران باشد، باید علاوه بر تعداد خروجی، قابلیتهای مدیریتی سیستم نیز بررسی شود.
به همین دلیل، هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی بهتر است این موارد را در کنار تعداد خروجی بررسی کنید:
- تعداد خروجیهای موردنیاز
- روش احراز هویت
- امکان تعریف چند کاربر یا تگ
- نحوه ارتباط کاربر با واحد
- امکان تعیین چند توقف برای هر کاربر یا واحد
- امکان حذف یا تغییر دسترسیها
- امکان غیرفعالکردن موقت دسترسی
- امکانات مدیریتی موردنیاز ساختمان
در ادامه مقاله، ابتدا بررسی میکنیم که تعداد خروجی موردنیاز یک پروژه چگونه تعیین میشود و چرا تعداد توقفهای آسانسور همیشه برابر با تعداد خروجی موردنیاز نیست.
چگونه تعداد خروجی اکسس کنترل آسانسور را انتخاب کنیم؟
یکی از اولین سؤالات هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی این است که دستگاه چند خروجی داشته باشد؟
مدلهای مختلفی با تعداد خروجیهای متفاوت وجود دارند؛ برای مثال ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۴ و ۳۲ خروجی.
اما انتخاب تعداد خروجی نباید فقط بر اساس تعداد طبقات یا تعداد واحدهای ساختمان انجام شود. ابتدا باید مشخص شود چند مسیر از آسانسور قرار است بهصورت مستقل تحت کنترل دسترسی قرار بگیرند.
آیا تعداد خروجی باید برابر تعداد توقفهای آسانسور باشد؟
خیر، لزوماً چنین نیست.
فرض کنید یک آسانسور دارای توقفهای زیر باشد:
P، GF، ۱، ۲، ۳، ۴, ۵
در این ساختمان ۷ توقف وجود دارد، اما ممکن است فقط طبقات ۱ تا ۵ نیاز به کنترل دسترسی داشته باشند و پارکینگ و همکف برای همه کاربران آزاد باشند.
در این حالت، تعداد توقفهای آسانسور ۷ عدد است، اما همه آنها الزاماً به خروجی کنترل دسترسی نیاز ندارند.
از طرف دیگر، نحوه اتصال خروجیها نیز در انتخاب تعداد خروجی مؤثر است. در بعضی پروژهها خروجیها برای کنترل مستقیم مسیرهای مشخص استفاده میشوند و در بعضی طراحیها میتوانند در مسیر فرمان شستیهای آسانسور قرار بگیرند.
بنابراین قاعده ساده زیر همیشه درست نیست:
تعداد توقف آسانسور = تعداد خروجی اکسس کنترل
ملاک صحیحتر این است:
تعداد خروجی موردنیاز = تعداد مسیرهای دسترسی که باید مستقل از یکدیگر کنترل شوند.
یک مثال ساده برای انتخاب تعداد خروجی
فرض کنید ساختمانی ۸ توقف دارد، اما فقط ۶ توقف آن باید محدود شوند.
اگر برای هر توقف محدودشده یک مسیر مستقل در نظر گرفته شود، ممکن است یک سیستم ۸ خروجی برای این پروژه انتخاب مناسبی باشد و دو خروجی نیز برای توقفهای دیگر یا نیازهای احتمالی پروژه باقی بماند.
اما اگر ساختمان دیگری ۱۰ توقف قابلکنترل داشته باشد، انتخاب یک سیستم ۸ خروجی صرفاً به دلیل اینکه «۸ خروجی برای بیشتر پروژهها کافی است» تصمیم درستی نیست.
در چنین شرایطی باید به سراغ تعداد خروجی بالاتر رفت یا نحوه طراحی و سیمکشی پروژه را بررسی کرد.
اکسس کنترل ۸ خروجی برای چه پروژههایی مناسب است؟
سیستمهای ۸ خروجی معمولاً برای پروژههایی مناسب هستند که تعداد مسیرهای مستقل قابلکنترل آنها در محدوده ظرفیت ۸ خروجی قرار دارد.
برای مثال:
- ساختمانهای مسکونی با تعداد توقف محدود
- پروژههایی که فقط تعدادی از طبقات نیاز به محدودیت دسترسی دارند
- پروژههایی که برای توسعه آینده به ظرفیت محدودی نیاز دارند
- پروژههایی که منطق کنترل دسترسی آنها ساده یا متوسط است
البته «۸ خروجی بودن» بهتنهایی به معنی مناسب بودن دستگاه برای همه این پروژهها نیست؛ قابلیتهای مدیریتی و روش احراز هویت نیز باید با نیاز پروژه هماهنگ باشند.
قیمت و مشخصات اکسس کنترل های ۸ خروجی آسانسور در فروشگاه رادنیکس شاپ
چه زمانی ۱۲ خروجی انتخاب کنیم؟
وقتی تعداد مسیرهای قابلکنترل از ظرفیت موردنیاز یک سیستم ۸ خروجی بیشتر باشد، میتوان به سراغ سیستمهای ۱۲ خروجی رفت.
این انتخاب میتواند برای ساختمانهایی مناسب باشد که تعداد توقفهای بیشتری نیاز به کنترل دارند یا پروژه از ابتدا ظرفیت بیشتری برای مسیرهای مستقل در نظر گرفته است.
همچنین اگر پروژه احتمال توسعه در آینده دارد، در نظر گرفتن مقداری ظرفیت آزاد میتواند از تعویض سیستم در آینده جلوگیری کند.
قیمت و مشخصات اکسس کنترل های ۱۲ خروجی آسانسور در فروشگاه رادنیکس شاپ
چه زمانی ۱۶ خروجی مناسب است؟
سیستم ۱۶ خروجی برای پروژههایی مناسب است که تعداد مسیرهای کنترلشده آنها در محدوده ظرفیت ۱۶ خروجی قرار میگیرد.
برای مثال، در یک ساختمان بزرگتر ممکن است تعداد زیادی از توقفها نیازمند کنترل مستقل باشند.
در چنین پروژهای استفاده از سیستم ۱۶ خروجی میتواند امکان مدیریت تعداد بیشتری از مسیرهای دسترسی را فراهم کند.
اما باز هم انتخاب باید بر اساس مسیرهای واقعاً موردنیاز پروژه انجام شود، نه صرفاً تعداد طبقات یا واحدهای ساختمان.
قیمت و مشخصات اکسس کنترل های ۱۶ خروجی آسانسور در فروشگاه رادنیکس شاپ
چه زمانی ۲۴ یا ۳۲ خروجی لازم میشود؟
در پروژههای بزرگتر، تعداد مسیرهای قابلکنترل ممکن است به بیش از ۱۶ مسیر برسد.
در این شرایط، سیستمهای ۲۴ و ۳۲ خروجی برای پروژههایی با تعداد بیشتری مسیر مستقل قابلکنترل کاربرد دارند.
برای مثال میتوان پروژههایی با تعداد توقف زیاد، ساختمانهای بزرگ، پروژههای سازمانی یا پروژههایی را در نظر گرفت که تعداد زیادی از مسیرهای دسترسی باید بهصورت مستقل مدیریت شوند.
در سیستمهای ۳۲ خروجی، ظرفیت بالاتری برای چنین پروژههایی در اختیار قرار میگیرد و در برخی پروژهها میتوان از تمام این ظرفیت استفاده کرد.
قیمت و مشخصات اکسس کنترل های ۲۴ خروجی آسانسور در فروشگاه رادنیکس شاپ
قیمت و مشخصات اکسس کنترل های ۳۲ خروجی آسانسور در فروشگاه رادنیکس شاپ
آیا بهتر است همیشه تعداد خروجی بیشتری انتخاب کنیم؟
نه.
انتخاب سیستم با خروجی بسیار بیشتر از نیاز پروژه الزاماً تصمیم بهتری نیست.
تعداد خروجی بیشتر زمانی ارزش دارد که واقعاً برای پروژه موردنیاز باشد یا برای توسعه آینده توجیه داشته باشد.
اگر یک ساختمان فقط به چند مسیر مستقل کنترلشده نیاز دارد، استفاده از یک سیستم بسیار بزرگتر ممکن است هزینه و پیچیدگی پروژه را بدون ایجاد مزیت واقعی افزایش دهد.
از طرف دیگر، انتخاب سیستمی که دقیقاً در مرز ظرفیت موردنیاز قرار دارد نیز ممکن است برای پروژهای که احتمال توسعه آن زیاد است، تصمیم مناسبی نباشد.
بنابراین باید بین نیاز فعلی، توسعه احتمالی آینده و هزینه پروژه تعادل برقرار کرد.
یک جدول ساده برای انتخاب اولیه
|
تعداد مسیرهای مستقل قابلکنترل |
محدوده پیشنهادی سیستم |
|
تا ۸ مسیر |
۸ خروجی |
|
بیش از ۸ تا ۱۲ مسیر |
۱۲ خروجی |
|
بیش از ۱۲ تا ۱۶ مسیر |
۱۶ خروجی |
|
بیش از ۱۶ تا ۲۴ مسیر |
۲۴ خروجی |
|
بیش از ۲۴ تا ۳۲ مسیر |
۳۲ خروجی |
این جدول فقط یک راهنمای اولیه برای انتخاب ظرفیت خروجی است. در پروژه واقعی باید نحوه سیمکشی، نوع ورودی فرمان آسانسور، توقفهای آزاد، توقفهای مشترک، نیاز به توسعه آینده و قابلیتهای مدیریتی سیستم نیز بررسی شود.
تعداد واحدهای ساختمان هم معیار مستقیمی برای تعداد خروجی نیست
یک اشتباه رایج این است که تعداد واحدها را مستقیماً برابر تعداد خروجی در نظر بگیریم.
برای مثال، یک ساختمان ۱۰ واحدی لزوماً به ۱۰ خروجی نیاز ندارد.
ممکن است چند واحد از یک توقف مشترک استفاده کنند، یا هر واحد به یک توقف مشخص دسترسی داشته باشد، یا یک کاربر به چند توقف مختلف مجاز باشد.
بنابراین:
تعداد واحدها ≠ تعداد توقفها ≠ تعداد خروجیهای موردنیاز
هر کدام از این اعداد مفهوم متفاوتی دارند.
ظرفیت آینده را هم در نظر بگیرید
هنگام انتخاب اکسس کنترل برای یک پروژه جدید، فقط وضعیت فعلی را بررسی نکنید.
اگر احتمال دارد در آینده:
- توقف دیگری به سیستم کنترل دسترسی اضافه شود،
- ساختمان توسعه پیدا کند،
- مسیرهای بیشتری تحت کنترل قرار بگیرند،
- یا نیازهای مدیریتی پروژه افزایش پیدا کند،
بهتر است ظرفیت سیستم از ابتدا با در نظر گرفتن این احتمال انتخاب شود.
البته ظرفیت خروجی تنها عامل توسعهپذیری نیست و باید قابلیتهای مدیریتی سیستم نیز بررسی شود.
در نتیجه، انتخاب بین ۸، ۱۲، ۱۶، ۲۴ و ۳۲ خروجی یک انتخاب صرفاً عددی نیست؛ بلکه باید بر اساس تعداد مسیرهای مستقل قابلکنترل، نحوه استفاده از آسانسور، نیازهای مدیریتی و احتمال توسعه پروژه انجام شود.
اکسس کنترل چندخروجی در چه ساختمانهایی کاربرد دارد؟
برای انتخاب اکسس کنترل چندخروجی، بهتر است بهجای تمرکز صرف بر تعداد طبقات، ابتدا سناریوی استفاده از آسانسور را بررسی کنیم.
در ساختمانهای مختلف، نیاز به کنترل دسترسی میتواند کاملاً متفاوت باشد. در یک ساختمان ممکن است فقط چند طبقه نیاز به محدودیت داشته باشند، در حالی که در ساختمان دیگری لازم باشد دسترسی هر واحد به توقفهای مشخص تعریف شود و مدیر ساختمان نیز سطح دسترسی متفاوتی داشته باشد.
در ادامه چند سناریوی رایج را بررسی میکنیم.
سناریوی اول: ساختمان مسکونی با دسترسی اختصاصی هر واحد
فرض کنید یک ساختمان مسکونی دارای واحدهای مختلف است و قرار است هر ساکن فقط به توقف مربوط به واحد خود دسترسی داشته باشد.
در این حالت، بعد از احراز هویت، فقط مسیر دسترسی مربوط به همان واحد باید در اختیار کاربر قرار بگیرد.
برای مثال:
- توقف واحد ۱ → کاربر واحد ۱
- توقف واحد ۲ → کاربر واحد ۲
- توقف واحد ۳ → کاربر واحد ۳
- توقف واحد ۴ → کاربر واحد ۴
در این پروژه، سیستم باید بتواند دسترسیهای متفاوت را برای کاربران مختلف اعمال کند.
اگر تعداد مسیرهای مستقلی که باید کنترل شوند افزایش پیدا کند، ظرفیت خروجی نیز باید متناسب با پروژه انتخاب شود.
سناریوی دوم: یک واحد با چند کاربر
در یک ساختمان مسکونی، معمولاً یک واحد فقط یک کاربر ندارد.
ممکن است اعضای یک خانواده هرکدام کارت یا تگ مستقل داشته باشند، اما همه آنها باید به دسترسیهای همان واحد دسترسی داشته باشند.
در چنین شرایطی، سیستم مدیریت دسترسی باید بتواند چند کاربر یا چند شناسه احراز هویت را برای یک واحد در نظر بگیرد.
برای مثال، برای یک واحد میتوان کارتهای جداگانهای برای اعضای خانواده تعریف کرد، بدون اینکه لازم باشد برای هر نفر یک مسیر یا خروجی جداگانه در نظر گرفته شود.
این موضوع نشان میدهد که تعداد کاربران یک ساختمان معیار مستقیمی برای تعداد خروجی اکسس کنترل نیست.
سناریوی سوم: یک کاربر با دسترسی به چند توقف
گاهی یک کاربر نباید فقط به یک توقف دسترسی داشته باشد.
برای مثال ممکن است یک کاربر مجاز باشد به:
پارکینگ + همکف + طبقه ۳ + طبقه ۵
دسترسی داشته باشد.
در این حالت، پس از احراز هویت، سیستم باید بتواند خروجیهای مجاز مربوط به این کاربر را فعال کند.
بنابراین یک کاربر میتواند چند دسترسی داشته باشد و در نتیجه:
یک کاربر لزوماً برابر با یک خروجی نیست.
این قابلیت در ساختمانهایی که مدیر، نیروی خدماتی یا کاربران خاص نیاز به دسترسی گستردهتری دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
سناریوی چهارم: دسترسی مدیر ساختمان
مدیر ساختمان معمولاً نباید محدود به دسترسی یک واحد باشد.
برای مثال، مدیر ممکن است برای انجام امور مدیریتی یا بررسی وضعیت ساختمان به چند توقف مختلف نیاز داشته باشد.
در یک سیستم چندخروجی با قابلیت مدیریت مناسب، میتوان برای مدیر ساختمان سطح دسترسی متفاوتی نسبت به کاربران عادی در نظر گرفت.
در نتیجه، یک سیستم کنترل دسترسی مناسب باید فقط برای «ساکنان» طراحی نشده باشد؛ بلکه بتواند نیاز کاربران با سطوح دسترسی متفاوت را نیز پوشش دهد.
سناریوی پنجم: ساختمان با توقفهای آزاد و کنترلشده
فرض کنید یک ساختمان دارای توقفهای:
P، GF، ۱، ۲، ۳، ۴, ۵
باشد.
ممکن است پارکینگ و همکف برای همه آزاد باشند، اما طبقات مسکونی نیاز به کنترل دسترسی داشته باشند.
در این شرایط لازم نیست صرفاً به دلیل وجود ۷ توقف، اکسس کنترل را بر اساس عدد ۷ انتخاب کنیم.
ابتدا باید مشخص شود کدام مسیرها واقعاً نیاز به کنترل دارند و سپس ظرفیت خروجی مناسب انتخاب شود.
این همان دلیلی است که در فاز قبل گفتیم:
تعداد توقفهای آسانسور الزاماً برابر با تعداد خروجیهای موردنیاز نیست.
سناریوی ششم: ساختمان بزرگتر با تعداد مسیرهای کنترلشده بیشتر
در پروژههای بزرگتر، تعداد مسیرهایی که باید بهصورت مستقل کنترل شوند ممکن است افزایش پیدا کند.
در این شرایط، سیستمهای با ظرفیت ۱۲، ۱۶، ۲۴ یا ۳۲ خروجی میتوانند متناسب با تعداد مسیرهای موردنیاز بررسی شوند.
اما حتی در ساختمانهای بزرگ نیز نباید صرفاً بر اساس تعداد واحدها تصمیم گرفت.
برای مثال، ساختمان ۲۰ واحدی لزوماً به ۲۰ خروجی نیاز ندارد؛ همانطور که ساختمان ۱۰ واحدی نیز الزاماً به ۱۰ خروجی نیاز ندارد.
باید ابتدا مشخص شود:
کدام توقفها باید کنترل شوند و چه دسترسیهایی باید برای کاربران تعریف شود؟
سناریوی هفتم: پروژهای که احتمال توسعه دارد
گاهی در زمان اجرای پروژه، تعداد مسیرهای موردنیاز مشخص است، اما احتمال توسعه سیستم در آینده وجود دارد.
برای مثال ممکن است در آینده:
- توقف دیگری تحت کنترل قرار گیرد.
- نحوه دسترسی کاربران تغییر کند.
- کاربران بیشتری به سیستم اضافه شوند.
- نیازهای مدیریتی ساختمان افزایش پیدا کند.
در چنین پروژهای بهتر است ظرفیت سیستم فقط بر اساس نیاز امروز انتخاب نشود و امکان توسعه آینده نیز در نظر گرفته شود.
البته باید توجه داشت که ظرفیت خروجی و قابلیت توسعه مدیریتی دو موضوع متفاوت هستند؛ ممکن است یک سیستم از نظر تعداد خروجی ظرفیت کافی داشته باشد اما از نظر امکانات مدیریتی پاسخگوی نیاز آینده پروژه نباشد.
سناریوی هشتم: ساختمان با نیاز به مدیریت دسترسی واحدها
در پروژههایی که مدیریت کاربران بر اساس واحد اهمیت دارد، موضوع فقط «فعال شدن خروجی» نیست.
برای مثال، فرض کنید برای هر واحد چند تگ تعریف شده و هر واحد مجموعهای از توقفهای مجاز دارد.
در این شرایط مدیر ساختمان ممکن است نیاز داشته باشد:
- کاربر یا تگ جدید اضافه کند.
- تگ یک کاربر را حذف کند.
- دسترسی یک واحد را تغییر دهد.
- دسترسی یک واحد را موقتاً غیرفعال کند.
بعداً همان دسترسی را دوباره فعال کند.این نیازها باعث میشوند که در کنار تعداد خروجی، ساختار مدیریت کاربران و واحدها نیز هنگام انتخاب سیستم بررسی شود.
سناریوی نهم: کارت یا تگ گمشده
یکی از مسائل واقعی در ساختمانهای مسکونی، گمشدن کارت یا تگ یکی از ساکنان است.
در یک سیستم مناسب، بهتر است امکان حذف همان شناسه بدون تغییر دسترسی سایر کاربران وجود داشته باشد.
این موضوع بهخصوص زمانی اهمیت پیدا میکند که برای هر واحد چند کارت یا تگ تعریف شده باشد.
در این حالت، گمشدن یک کارت نباید باعث شود تمام کارتهای یک واحد حذف و دوباره تعریف شوند.
سناریوی دهم: تغییر وضعیت یک واحد
در مدیریت ساختمان ممکن است وضعیت یک واحد موقتاً تغییر کند؛ برای مثال لازم باشد دسترسی آن واحد به دلیل مسائل مدیریتی یا مالی موقتاً متوقف شود.
در سیستمهایی که قابلیت غیرفعالکردن یک واحد را دارند، میتوان دسترسی آن واحد را بدون حذف اطلاعات ثبتشده متوقف کرد و در زمان مناسب دوباره فعال کرد.
این قابلیت با حذف کامل واحد یکسان نیست.
در حذف، اطلاعات مربوط به آن واحد نیز میتواند از سیستم حذف شود؛ اما در غیرفعالسازی، هدف توقف موقت دسترسی و حفظ اطلاعات برای فعالسازی مجدد است.
از این سناریوها چه نتیجهای میگیریم؟
همه ساختمانها به یک نوع اکسس کنترل چندخروجی نیاز ندارند.
یک پروژه ممکن است فقط به کنترل چند مسیر با منطق ساده نیاز داشته باشد، در حالی که پروژه دیگری به مدیریت واحدها، کاربران متعدد، دسترسیهای متفاوت و امکان تغییر مداوم مجوزها نیاز داشته باشد.
بنابراین برای انتخاب صحیح باید چهار سؤال اصلی را پاسخ داد:
۱. چند مسیر باید کنترل شود؟
۲. چه کسانی باید به این مسیرها دسترسی داشته باشند؟
۳. دسترسی هر کاربر یا واحد دقیقاً چگونه باید تعریف شود؟
۴. مدیر ساختمان در آینده به چه امکانات مدیریتی نیاز خواهد داشت؟
پاسخ به این چهار سؤال، انتخاب تعداد خروجی و سطح قابلیتهای موردنیاز سیستم را بسیار دقیقتر از صرفاً شمردن طبقات یا واحدهای ساختمان مشخص میکند.
مدیریت کاربران، تگها و واحدها در اکسس کنترل چندخروجی
در یک ساختمان چندواحدی، کنترل دسترسی فقط به این معنا نیست که یک کارت خوانده شود و یک خروجی فعال شود. وقتی تعداد کاربران افزایش پیدا میکند، سیستم باید بتواند کاربران، تگها و دسترسیهای آنها را به شکل قابل مدیریت سازماندهی کند.
به همین دلیل، هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی باید علاوه بر تعداد خروجیها، امکانات مدیریتی سیستم نیز بررسی شود.
تعریف چند تگ برای یک واحد
در یک ساختمان مسکونی ممکن است یک واحد چندین استفادهکننده داشته باشد.
برای مثال، یک خانواده چهار نفره میتواند چهار کارت یا تگ مجزا داشته باشد، در حالی که همه این تگها باید به دسترسیهای همان واحد متصل باشند.
در این حالت، نیازی نیست برای هر فرد یک خروجی مستقل در نظر گرفته شود.
منطق سیستم میتواند به شکل زیر باشد:
دسترسی مشترک یا مشخص به توقفهای مجاز →چند کاربر یا تگ → یک واحد
این قابلیت باعث میشود تعداد کاربران از تعداد خروجیهای سیستم مستقل باشد.
به عبارت دیگر، اگر یک ساختمان ۱۰ واحد و ۳۰ کاربر داشته باشد، این به معنی نیاز به ۳۰ خروجی نیست. خروجیها مسیرهای کنترلشده را مشخص میکنند، در حالی که کاربران و تگها اطلاعات مربوط به افرادی هستند که اجازه استفاده از این مسیرها را دارند.
امکان دسترسی یک واحد به چند توقف
در همه پروژهها دسترسی یک واحد فقط به یک توقف محدود نیست.
ممکن است یک واحد به چند توقف مشخص دسترسی داشته باشد؛ برای مثال:
پارکینگ + همکف + طبقه واحد
یا در یک پروژه خاص، یک کاربر یا واحد به چند طبقه مختلف مجاز باشد.
در سیستمهایی که امکان تعریف دسترسیهای چندگانه دارند، میتوان مجموعه توقفهای مجاز را برای واحد یا کاربر تعیین کرد.
بنابراین ساختار دسترسی میتواند انعطافپذیر باشد و الزاماً به رابطه ساده «یک واحد = یک طبقه» محدود نشود.
حذف یک تگ گمشده بدون حذف سایر کاربران
یکی از اتفاقات رایج در ساختمانها، گمشدن کارت یا تگ یکی از ساکنان است.
فرض کنید برای یک واحد پنج تگ تعریف شده و یکی از آنها گم شده است.
راهکار مناسب این نیست که دسترسی کل واحد حذف شود و تمام تگها دوباره تعریف شوند.
در یک سیستم با مدیریت مناسب، باید بتوان همان تگ گمشده را حذف کرد و دسترسی چهار تگ دیگر بدون تغییر باقی بماند.
این موضوع در ساختمانهایی که تعداد کاربران هر واحد زیاد است، اهمیت زیادی دارد.
حذف تگ بدون حضور فیزیکی آن
یک قابلیت مدیریتی مهمتر این است که برای حذف یک تگ گمشده، الزاماً نیازی به در اختیار داشتن خود تگ نباشد.
اگر سیستم امکان شناسایی تگ بر اساس شناسه ثبتشده آن را داشته باشد، مدیر میتواند تگ موردنظر را از اطلاعات سیستم حذف کند، حتی زمانی که تگ فیزیکی در اختیار او نیست.
این قابلیت در شرایطی که کارت یا تگ گم شده است اهمیت زیادی دارد؛ زیرا ممکن است تگ گمشده همچنان در اختیار شخص دیگری باشد و لازم باشد دسترسی آن هرچه سریعتر لغو شود.
البته نحوه انجام این کار و اطلاعات موردنیاز برای حذف، به نوع سیستم و ساختار مدیریت کاربران آن بستگی دارد.
حذف یک کاربر یا دسترسی
در ساختمان ممکن است یک کاربر دیگر ساکن آن واحد نباشد یا دیگر نباید به آسانسور دسترسی داشته باشد.
در سیستمهایی که اطلاعات کاربران بهصورت جداگانه مدیریت میشود، میتوان دسترسی همان کاربر را حذف کرد، بدون اینکه لازم باشد اطلاعات سایر کاربران واحد تغییر کند.
این موضوع یکی از تفاوتهای مهم میان یک سیستم مدیریتشده و یک سیستم با منطق بسیار ساده است.
غیرفعال کردن موقت یک واحد
گاهی لازم نیست اطلاعات یک واحد را برای همیشه حذف کنیم.
ممکن است مدیر ساختمان بخواهد دسترسی یک واحد را موقتاً متوقف کند و بعداً دوباره آن را فعال کند.
در سیستمهایی که از این قابلیت پشتیبانی میکنند، غیرفعالکردن واحد با حذف کامل اطلاعات آن متفاوت است.
در حالت غیرفعال، اطلاعات مربوط به واحد میتواند در سیستم باقی بماند، اما دسترسیهای آن واحد موقتاً فعال نباشند.
پس میتوان این دو مفهوم را از یکدیگر جدا کرد:
حذف اطلاعات و دسترسیهای مربوط به آن → حذف واحد
توقف موقت دسترسی با حفظ اطلاعات برای فعالسازی مجدد → غیرفعالسازی واحد
این تفاوت در مدیریت ساختمانهای واقعی بسیار کاربردی است.
فعالسازی مجدد واحد
اگر دسترسی یک واحد بهصورت موقت غیرفعال شده باشد، در صورت برطرف شدن دلیل محدودیت میتوان دسترسی آن را دوباره فعال کرد.
مزیت چنین روشی این است که مدیر ساختمان مجبور نیست تمام اطلاعات کاربران و تگهای آن واحد را از ابتدا وارد سیستم کند.
در نتیجه، غیرفعالسازی موقت میتواند برای مدیریت شرایطی که احتمال بازگشت دسترسی وجود دارد، مناسبتر از حذف کامل اطلاعات باشد.
دسترسی مدیر ساختمان
کاربر عادی معمولاً فقط به توقفهای موردنیاز خود احتیاج دارد، اما مدیر ساختمان ممکن است به دسترسی گستردهتری نیاز داشته باشد.
برای مثال، مدیر میتواند نیاز داشته باشد به چند توقف یا تمام توقفهای موردنیاز ساختمان دسترسی داشته باشد.
بنابراین در یک سیستم مدیریت دسترسی مناسب، میتوان بین سطح دسترسی کاربران عادی و مدیر ساختمان تفاوت ایجاد کرد.
این موضوع نشان میدهد که سیستم چندخروجی فقط برای «محدود کردن ساکنان» نیست؛ بلکه باید بتواند سطوح مختلف دسترسی را نیز پوشش دهد.
مدیریت تگها در طول عمر ساختمان
اکسس کنترل ساختمان یک سیستم ثابت نیست که فقط در روز نصب تنظیم شود و برای همیشه بدون تغییر باقی بماند.
در طول زمان ممکن است:
- ساکن جدید وارد ساختمان شود.
- ساکنی ساختمان را ترک کند.
- کارت یا تگ گم شود.
- تگ جدید برای یکی از اعضای خانواده تعریف شود.
- دسترسی یک واحد تغییر کند.
- یک واحد موقتاً غیرفعال شود.
- مدیر ساختمان تغییر کند.
به همین دلیل، قابلیت مدیریت اطلاعات کاربران و دسترسیها در طول زمان، به اندازه ظرفیت خروجی دستگاه اهمیت دارد.
مدیریت بدهی شارژ و محدود کردن دسترسی
در برخی ساختمانها ممکن است مدیر ساختمان بخواهد دسترسی یک واحد را بهصورت موقت محدود کند؛ برای مثال در شرایطی که طبق مقررات ساختمان، دسترسی آن واحد باید به دلیل بدهی شارژ مدیریت شود.
در چنین شرایطی، اگر سیستم امکان غیرفعالکردن یک واحد را داشته باشد، میتوان دسترسی آن واحد را موقتاً متوقف کرد، بدون اینکه اطلاعات ثبتشده آن الزاماً حذف شود.
پس از رفع محدودیت نیز امکان فعالسازی مجدد وجود خواهد داشت.
البته استفاده از این قابلیت باید مطابق مقررات ساختمان و تصمیمات مدیریتی و حقوقی مربوط به پروژه انجام شود؛ خود اکسس کنترل صرفاً ابزار فنی اجرای این سیاست است.
تفاوت «حذف» و «غیرفعالسازی» را جدی بگیرید
در انتخاب سیستم برای یک ساختمان، این دو قابلیت نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
فرض کنید واحد شماره ۵ موقتاً نباید به آسانسور دسترسی داشته باشد.
اگر واحد را حذف کنیم، ممکن است لازم باشد اطلاعات آن و کاربرانش دوباره تعریف شوند.
اما اگر سیستم از غیرفعالسازی واحد پشتیبانی کند، میتوان دسترسی را متوقف کرد و اطلاعات را برای استفاده مجدد نگه داشت.
بنابراین برای پروژههایی که مدیریت مستمر کاربران اهمیت دارد، نوع مدیریت اطلاعات به اندازه تعداد خروجیها اهمیت پیدا میکند.
در یک اکسس کنترل چندخروجی حرفهای، بهتر است این موارد را جداگانه بررسی کنیم:
تعداد خروجیها مشخص میکند چند مسیر مستقل قابل کنترل است.
کاربران و تگها مشخص میکنند چه افرادی میتوانند از سیستم استفاده کنند.
واحدها امکان سازماندهی کاربران و دسترسیهای یک ساختمان چندواحدی را فراهم میکنند.
مجوزهای دسترسی مشخص میکنند هر کاربر یا واحد به کدام توقفها دسترسی دارد.
امکانات مدیریتی تعیین میکنند تغییر، حذف، غیرفعالسازی و فعالسازی مجدد این دسترسیها چگونه انجام شود.
بنابراین هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی برای یک ساختمان، سؤال کاملتر این نیست که:
«چند خروجی دارد؟»
بلکه باید پرسید:
«چند مسیر را کنترل میکند و مدیریت کاربران و دسترسیهای این مسیرها چگونه انجام میشود؟»
اکسس کنترل چندخروجی با چه روشهایی میتواند کار کند؟
چندخروجی بودن یک اکسس کنترل، روش احراز هویت کاربر را مشخص نمیکند.
در واقع، «چندخروجی» مربوط به تعداد مسیرهایی است که سیستم میتواند کنترل کند، در حالی که «روش احراز هویت» مشخص میکند کاربر چگونه هویت خود را به سیستم اعلام میکند.
به همین دلیل ممکن است یک سیستم چندخروجی با کارت یا تگ RFID، اثر انگشت، رمز، ریموت یا ترکیبی از این روشها کار کند.
در انتخاب سیستم باید این دو موضوع را جداگانه بررسی کرد:
چند مسیر باید کنترل شود؟
و:
کاربر چگونه باید احراز هویت شود؟
اکسس کنترل چندخروجی کارتی و تگی
کارت و تگ RFID یکی از روشهای متداول برای احراز هویت کاربران آسانسور هستند.
در این روش، کاربر کارت یا تگ خود را در مقابل کارتخوان قرار میدهد و سیستم پس از شناسایی آن، بر اساس مجوزهای تعریفشده، خروجیهای مجاز را فعال میکند.
مزیت مهم این روش در سیستمهای چندخروجی این است که میتوان برای کاربران مختلف، دسترسیهای متفاوت تعریف کرد.
برای مثال، ممکن است کارت یک ساکن فقط اجازه دسترسی به توقف واحد خودش را داشته باشد، در حالی که کارت مدیر ساختمان به چند توقف مختلف دسترسی داشته باشد.
در این مقاله فقط به نقش کارت و تگ در سیستم چندخروجی اشاره میکنیم؛ برای بررسی فناوری RFID، تفاوت کارت و تگ، فرکانسها و فناوریهایی مانند MIFARE، بهتر است مقالات تخصصی مرتبط مطالعه شوند.
اکسس کنترل چندخروجی اثر انگشتی
در پروژههایی که کاربران ترجیح میدهند کارت یا تگ همراه خود نداشته باشند، میتوان از احراز هویت اثر انگشتی استفاده کرد.
در این حالت نیز اثر انگشت کاربر فقط هویت او را مشخص نمیکند؛ سیستم باید بداند این کاربر به کدام توقفها مجاز است.
برای مثال، ممکن است اثر انگشت یک ساکن فقط دسترسی به توقف واحد خودش را ایجاد کند، در حالی که اثر انگشت مدیر ساختمان به چند توقف دسترسی داشته باشد.
بنابراین در یک سیستم چندخروجی، روش شناسایی کاربر و سطح دسترسی او دو مفهوم جداگانه هستند.
اکسس کنترل چندخروجی رمزی
در برخی پروژهها میتوان از رمز برای احراز هویت استفاده کرد.
اما در سیستم چندخروجی باید مشخص شود رمز واردشده قرار است چه دسترسیای ایجاد کند.
یک سیستم ساده ممکن است برای هر مسیر یا خروجی رمز مشخصی داشته باشد، در حالی که سیستمهای پیشرفتهتر میتوانند منطق متفاوتی برای ارتباط رمز، کاربر و سطح دسترسی داشته باشند.
اگر پروژه به مدیریت کاربران و دسترسیهای اختصاصی نیاز داشته باشد، صرفاً داشتن چند رمز مستقل لزوماً معادل یک سیستم مدیریت دسترسی چندواحدی نیست.
برای بررسی دقیقتر مزایا، محدودیتها و سناریوهای استفاده از رمز، مقاله تخصصی اکسس کنترل کارتی رمزی آسانسور و مقاله چرا رمز عمومی برای آسانسور مناسب نیست؟ را ببینید.
ترکیب چند روش احراز هویت
در بعضی پروژهها استفاده از یک روش برای تمام کاربران کافی نیست.
برای مثال ممکن است:
- بیشتر ساکنان از کارت یا تگ استفاده کنند.
- بعضی کاربران از اثر انگشت استفاده کنند.
- برای گروهی خاص روش دیگری در نظر گرفته شود.
- یا در یک سیستم، چند روش احراز هویت در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
این ترکیب بهخصوص در پروژههایی که کاربران متفاوت و نیازهای دسترسی متفاوت دارند، میتواند مفید باشد.
البته پشتیبانی از هر روش احراز هویت به مدل و پیکربندی سیستم بستگی دارد و نباید صرفاً بر اساس تعداد خروجی دستگاه درباره آن تصمیم گرفت.
ریموت چه نقشی در سیستم چندخروجی دارد؟
ریموت RF نیز میتواند در بعضی سناریوها در کنار اکسس کنترل چندخروجی استفاده شود.
اما کاربرد آن با احراز هویت دائمی ساکنان یکسان نیست.
برای مثال، ریموت میتواند در سناریوهای مهمان یا لابیمن برای ایجاد دسترسی موقت به یک توقف یا اجرای یک فرمان مشخص مورد استفاده قرار گیرد.
در چنین ساختاری، کارت یا اثر انگشت میتواند روش دسترسی ساکنان باشد و ریموت برای مدیریت مهمانان به سیستم اضافه شود.
بنابراین ریموت را بهتر است بهعنوان بخشی از سناریوی مدیریت تردد در نظر گرفت، نه اینکه آن را الزاماً جایگزین روش اصلی احراز هویت کاربران بدانیم.
آیا انتخاب روش احراز هویت روی تعداد خروجی تأثیر دارد؟
بهطور مستقیم، خیر.
تعداد خروجی بر اساس تعداد مسیرهای مستقلی که باید کنترل شوند تعیین میشود؛ در حالی که روش احراز هویت بر اساس شرایط استفاده، کاربران و نیازهای پروژه انتخاب میشود.
برای مثال، یک پروژه میتواند:
۸ خروجی + کارت
یا:
۸ خروجی + اثر انگشت
یا:
۸ خروجی + کارت و اثر انگشت
داشته باشد.
در هر سه حالت، ظرفیت خروجی سیستم میتواند یکسان باشد، اما روش شناسایی کاربران متفاوت است.
پس باید این دو تصمیم را از هم جدا کرد:
چند خروجی؟ → ظرفیت کنترل
کارت، تگ، اثر انگشت، رمز یا ترکیب آنها؟ → روش شناسایی
روش احراز هویت را بر اساس پروژه انتخاب کنید
برای انتخاب روش مناسب، بهتر است شرایط واقعی ساختمان بررسی شود.
کارت و تگ میتوانند برای ساختمانهایی مناسب باشند که مدیریت کاربران و صدور یا حذف شناسه برای ساکنان اهمیت دارد.
اثر انگشت میتواند برای پروژههایی مناسب باشد که کاربران ترجیح میدهند بدون کارت یا تگ از سیستم استفاده کنند.
رمز در پروژههایی که استفاده از ورود کد موردنظر است میتواند کاربرد داشته باشد، اما باید سطح مدیریت و امنیت موردنیاز پروژه بررسی شود.
ریموت نیز میتواند برای سناریوهایی مانند مهمان و لابیمن کاربرد داشته باشد.
در پروژههای خاص نیز میتوان ترکیبی از این روشها را در نظر گرفت.
بنابراین هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی، بهتر است مشخصات پروژه را در دو مرحله بررسی کنیم:
مرحله اول: چند مسیر باید کنترل شود؟
مرحله دوم: کاربران چگونه باید احراز هویت شوند؟
این تفکیک باعث میشود انتخاب سیستم فقط بر اساس عبارتهایی مانند «۸ خروجی»، «۱۶ خروجی» یا «۳۲ خروجی» انجام نشود و نیاز واقعی پروژه نیز در نظر گرفته شود.
مدیریت مهمان و دسترسی موقت در اکسس کنترل چندخروجی آسانسور
|
|
 |
در یک ساختمان مسکونی، همه افرادی که از آسانسور استفاده میکنند الزاماً ساکن ساختمان نیستند. مهمان، پیک، نیروی خدماتی، تعمیرکار یا مراجعهکننده ممکن است فقط برای مدت کوتاهی نیاز به استفاده از آسانسور داشته باشد.
به همین دلیل، در یک سیستم کنترل دسترسی چندخروجی حرفهای باید بین دسترسی دائمی ساکنین و دسترسی موقت مهمانان تفاوت وجود داشته باشد.
هدف این نیست که برای هر مهمان یک کاربر دائمی در سیستم تعریف شود؛ بلکه باید بتوان دسترسی موردنیاز را برای همان موقعیت، با محدوده مشخص و در صورت امکان برای مدت محدود ایجاد کرد.
چرا مدیریت مهمان در اکسس کنترل چندخروجی اهمیت دارد؟
فرض کنید یک ساختمان ۱۶ توقف دارد و برای هر واحد، فقط چند توقف مشخص مجاز شده است.
اکنون یکی از ساکنین میخواهد مهمانی را به واحد خود دعوت کند. اگر مهمان همان سطح دسترسی کارت یا تگ ساکن را دریافت کند، ممکن است به تمام توقفهایی که برای آن ساکن تعریف شده دسترسی پیدا کند؛ در حالی که نیاز واقعی مهمان فقط رسیدن به یک واحد است.
بنابراین در سناریوی مهمان، سؤال فقط این نیست که:
«آیا مهمان میتواند آسانسور را فعال کند؟»
بلکه باید پرسید:
«مهمان به کدام توقف، از چه طریقی و برای چه مدت باید دسترسی داشته باشد؟»
این همان جایی است که مدیریت مهمان در کنار منطق چندخروجی اهمیت پیدا میکند.
ریموت مهمان؛ دسترسی موقت برای مراجعهکننده
یکی از راهکارهای قابل استفاده در ساختمانهای مسکونی، استفاده از ریموت میهمان است.
در این سناریو، ساکن ساختمان میتواند برای مراجعهکننده خود دسترسی موقت به آسانسور ایجاد کند، بدون اینکه برای مهمان یک دسترسی دائمی مشابه ساکن تعریف شود.
در راهکارهای ریموت مهمان، میتوان دسترسی را برای یک توقف مشخص و برای یک بازه زمانی محدود در نظر گرفت. برای نمونه، در سیستمهای این خانواده، زمان فعال بودن دسترسی مهمان میتواند قابل تنظیم باشد.
مزیت این روش آن است که دسترسی مهمان از دسترسی دائمی ساکنین جدا میشود و لازم نیست برای هر مراجعهکننده یک کارت یا کاربر دائمی در سیستم تعریف شود.
لابیمن چه تفاوتی با ریموت مهمان دارد؟
ریموت مهمان و ریموت لابی من هر دو میتوانند برای مدیریت مراجعهکننده استفاده شوند، اما سناریوی کاری آنها متفاوت است.
در سناریوی ریموت مهمان، معمولاً ساکن واحد نقش اصلی را در ایجاد دسترسی برای مهمان خود دارد.
اما در سناریوی لابیمن، مسئول لابی یا نگهبان ساختمان میتواند هنگام مراجعه یک مهمان، آسانسور را برای توقف موردنظر آزاد کند.
بنابراین:
- مناسب برای مدیریت مراجعهکننده توسط ساکن → ریموت مهمان
- مناسب برای ساختمانهایی که لابیمن یا نگهبان دارند → ریموت لابی من
- راهکاری برای دسترسی موقت، نه جایگزین مدیریت دائمی کاربران → هر دو
این تفاوت بهخصوص در مجتمعهای بزرگ اهمیت پیدا میکند؛ زیرا نقش «ساکن» و «مدیر لابی» در مدیریت دسترسی یکسان نیست.
دسترسی مهمان نباید با دسترسی دائمی ساکن یکی باشد
یکی از اصول مهم در طراحی سیستم کنترل دسترسی این است که دسترسی مهمان تا حد امکان محدود به نیاز واقعی او باشد.
برای مثال، اگر یک ساکن به طبقات ۳ و ۷ دسترسی دارد، لزوماً منطقی نیست که مهمان او نیز همان دو دسترسی را دریافت کند.
در یک سناریوی مناسب، میتوان دسترسی مهمان را فقط برای همان توقفی که موردنیاز است فعال کرد.
به این ترتیب، ساختار دسترسی به شکل زیر خواهد بود:
توقفهای مجاز →دسترسی دائمی خود → ساکن
در مقابل:
توقف موردنیاز → دسترسی موقت → مهمان
این تفکیک باعث میشود مدیریت دسترسیها با ساختار واقعی ساختمان هماهنگتر باشد.
دسترسی موقت در کنار مدیریت واحدها
در سیستمهای چندخروجی که ساختار «واحد، کاربر و توقفهای مجاز» را پشتیبانی میکنند، دسترسی مهمان یک لایه جداگانه از مدیریت ساکنین است.
برای ساکنین، معمولاً دسترسیها به شکل پایدار تعریف میشوند:
توقفهای مجاز → کاربران یا تگها → واحد
اما برای مهمان، هدف ایجاد یک دسترسی کوتاهمدت و محدود است.
این موضوع بهخصوص در ساختمانهایی که تعداد واحد و توقف زیاد است اهمیت دارد؛ زیرا اگر برای هر مراجعهکننده مجبور باشیم یک کاربر دائمی ایجاد و سپس حذف کنیم، مدیریت سیستم پیچیدهتر خواهد شد.
مهمان، لابیمن و مدیر ساختمان سه نقش متفاوت هستند
در یک سیستم چندخروجی حرفهای بهتر است این سه نقش با یکدیگر اشتباه نشوند:
ساکن:
دسترسی دائمی یا بلندمدت به توقفهای مشخص دارد.
مهمان:
دسترسی موقت و محدود برای رسیدن به مقصد موردنظر دارد.
مدیر ساختمان یا لابیمن:
ممکن است برای انجام وظایف مدیریتی یا خدماتی به دسترسی گستردهتری نیاز داشته باشد.
بنابراین «دسترسی بیشتر» الزاماً به معنی «کاربر عادی با مجوز بیشتر» نیست؛ بلکه نوع نقش کاربر نیز در طراحی سیستم اهمیت دارد.
یک مثال واقعی
فرض کنید یک مجتمع ۲۴ توقف کنترلشده دارد.
برای واحد ۱۲:
- سه نفر ساکن دارای تگ هستند.
- این کاربران فقط به توقفهای مجاز واحد ۱۲ دسترسی دارند.
- در صورت مفقود شدن یکی از تگها، همان دسترسی باید قابل حذف باشد.
اکنون مهمان واحد ۱۲ وارد ساختمان میشود.
لازم نیست یک تگ دائمی با دسترسی واحد ۱۲ برای او تعریف شود. میتوان از یک روش دسترسی مهمان استفاده کرد تا مراجعهکننده فقط برای سناریوی موردنظر امکان استفاده از آسانسور را داشته باشد.
در این حالت، سیستم همزمان دو نوع دسترسی را مدیریت میکند:
دسترسی دائمی ساکنین + دسترسی موقت مهمان
و این دقیقاً یکی از تفاوتهای مهم میان یک سیستم کنترل دسترسی چندخروجی ساده و یک راهکار مدیریت دسترسی کاملتر است.
آیا همه اکسس کنترلهای چندخروجی سیستم مهمان دارند؟
خیر.
این نکته بسیار مهم است:
چندخروجی بودن بهتنهایی به معنی داشتن سیستم مدیریت مهمان نیست.
ممکن است یک اکسس کنترل فقط چند خروجی مستقل داشته باشد و برای هر خروجی، رمز یا روش احراز هویت مشخصی تعریف کند.
در مقابل، یک سیستم پیشرفتهتر ممکن است علاوه بر چند خروجی، امکاناتی مانند:
- مدیریت واحدها
- چند کاربر یا تگ برای هر واحد
- دسترسی یک کاربر به چند توقف
- حذف یک تگ خاص
- غیرفعال کردن موقت یک واحد
- مدیریت مهمان
- ریموت مهمان
- ریموت لابیمن
- دسترسی مدیر
را نیز در اختیار قرار دهد.
بنابراین هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی، نباید فقط پرسید:
«چند خروجی دارد؟»
بلکه باید پرسید:
«این خروجیها با چه منطق مدیریتی کنترل میشوند؟»
انتخاب روش مناسب برای مدیریت مهمان
برای انتخاب راهکار مناسب، ابتدا باید سناریوی ساختمان مشخص شود:
- آیا ساختمان لابیمن دارد؟
- آیا ساکنین باید بتوانند برای مهمان خود دسترسی ایجاد کنند؟
- آیا دسترسی مهمان باید موقت باشد؟
- آیا مهمان فقط به یک توقف مشخص نیاز دارد؟
- آیا ساختمان به دسترسی مدیر یا نگهبان نیاز دارد؟
- آیا روش احراز هویت ساکنین کارت، تگ، اثر انگشت، رمز یا ترکیبی از آنهاست؟
پاسخ این پرسشها مشخص میکند که یک اکسس کنترل چندخروجی ساده کافی است یا باید از راهکاری استفاده شود که علاوه بر کنترل خروجیها، مدیریت واحدها، کاربران و دسترسیهای موقت را نیز پشتیبانی کند.
نکته: جزئیات عملکرد ریموت مهمان و ریموت لابیمن، از جمله نحوه استفاده و تنظیمات آنها، بهتر است در مقالات اختصاصی این دو موضوع بررسی شود تا این مقاله همچنان روی «انتخاب و معماری اکسس کنترل چندخروجی» متمرکز بماند.
در یک اکسس کنترل چندخروجی، تعداد خروجیها فقط بخشی از مسئله است. یک سیستم مناسب برای مجتمع مسکونی باید بتواند علاوه بر دسترسی دائمی ساکنین، سناریوهای مراجعه مهمان را نیز در نظر بگیرد.
به همین دلیل هنگام مقایسه محصولات، این چهار سؤال را از هم جدا کنید:
چند خروجی دارد؟
چه کسانی را میتواند مدیریت کند؟
هر کاربر به چه توقفهایی دسترسی دارد؟
برای مهمان چگونه دسترسی موقت ایجاد میشود؟
پاسخ این چهار سؤال تصویر دقیقتری از قابلیت واقعی یک اکسس کنترل چندخروجی نسبت به صرفاً اعلام تعداد خروجیها ارائه میدهد.
معیارهای انتخاب اکسس کنترل چندخروجی آسانسور
انتخاب اکسس کنترل چندخروجی فقط با توجه به تعداد خروجیها انجام نمیشود. ممکن است دو دستگاه هر دو ۸ خروجی داشته باشند، اما از نظر روش احراز هویت، نحوه تعریف کاربران، مدیریت واحدها و نحوه اعمال دسترسی تفاوت زیادی داشته باشند.
بنابراین برای انتخاب صحیح، ابتدا باید نیاز پروژه مشخص شود و سپس محصولی انتخاب شود که هم از نظر تعداد مسیرهای کنترلشده و هم از نظر امکانات مدیریتی با پروژه تناسب داشته باشد.
۱. تعداد خروجی موردنیاز را مشخص کنید
اولین معیار، تعداد مسیرهایی است که باید بهصورت مستقل کنترل شوند.
برای مثال اگر در یک ساختمان فقط طبقات ۱ تا ۶ نیاز به کنترل داشته باشند، لزوماً به اندازه تمام توقفهای آسانسور خروجی لازم نیست. از طرف دیگر، اگر تعداد مسیرهای کنترلشده بیشتر از ۸ باشد، استفاده از یک سیستم ۸ خروجی ممکن است محدودیت ایجاد کند.
بهصورت اولیه میتوان اینگونه در نظر گرفت:
|
مسیرهای کنترلشده |
ظرفیت پیشنهادی |
|
تا ۸ مسیر |
۸ خروجی |
|
بیش از ۸ تا ۱۲ مسیر |
۱۲ خروجی |
|
بیش از ۱۲ تا ۱۶ مسیر |
۱۶ خروجی |
|
بیش از ۱۶ تا ۲۴ مسیر |
۲۴ خروجی |
|
بیش از ۲۴ تا ۳۲ مسیر |
۳۲ خروجی |
البته این جدول فقط نقطه شروع انتخاب است. در پروژه واقعی باید توقفهای آزاد، مسیرهای مشترک، نحوه اتصال به مدار فرمان آسانسور و احتمال توسعه آینده نیز بررسی شوند.
۲. فقط به تعداد خروجی نگاه نکنید
دو اکسس کنترل ۸ خروجی میتوانند از نظر کاربرد کاملاً متفاوت باشند.
یک دستگاه ممکن است صرفاً چند خروجی مستقل داشته باشد و برای هر خروجی یک رمز یا روش احراز هویت تعریف کند.
دستگاه دیگری ممکن است علاوه بر ۸ خروجی، امکان تعریف واحدها، چند تگ برای هر واحد، تعیین توقفهای مجاز برای هر واحد و مدیریت کاربران را فراهم کند.
بنابراین عبارت «اکسس کنترل ۸ خروجی» بهتنهایی مشخص نمیکند که دستگاه برای یک مجتمع مسکونی چندواحدی مناسب است یا خیر.
۳. ببینید سیستم چگونه کاربران را مدیریت میکند
در یک ساختمان چندواحدی، معمولاً فقط تعداد خروجیها مهم نیست؛ بلکه باید مشخص شود سیستم چگونه رابطه بین واحد، کاربر و مجوز دسترسی را مدیریت میکند.
برای مثال ممکن است یک واحد چند ساکن داشته باشد و هر ساکن تگ یا کارت مخصوص خود را داشته باشد.
در چنین شرایطی بهتر است سیستم بتواند:
- برای یک واحد چند کاربر یا تگ تعریف کند.
- دسترسی هر واحد را به چند توقف مشخص محدود کند.
- در صورت مفقود شدن یک تگ، همان دسترسی را حذف کند.
- بدون حذف سایر کاربران واحد، فقط یک کاربر یا تگ را تغییر دهد.
- در صورت نیاز، دسترسی یک واحد را موقتاً غیرفعال و بعداً دوباره فعال کند.
این قابلیتها در ساختمانهای چندواحدی معمولاً اهمیت بیشتری از افزایش صرف تعداد خروجیها دارند.
۴. امکان دسترسی یک کاربر به چند توقف را بررسی کنید
یکی از اشتباهات رایج در انتخاب سیستم این است که تصور شود:
هر کاربر = یک خروجی
در حالی که در بسیاری از پروژهها چنین نیست.
ممکن است یک کاربر مجاز باشد به چند توقف دسترسی داشته باشد. بنابراین سیستم باید بتواند مجوزهای چندتوقفی را متناسب با ساختار پروژه تعریف کند.
به همین دلیل هنگام بررسی مشخصات یک دستگاه، بهجای سؤال «چند خروجی دارد؟» باید پرسید:
«برای هر کاربر یا واحد، چند توقف را میتوان مجاز کرد؟»
۵. روش احراز هویت را متناسب با پروژه انتخاب کنید
اکسس کنترل چندخروجی میتواند از روشهای مختلفی برای شناسایی کاربر استفاده کند؛ از جمله:
- کارت یا تگ
- اثر انگشت
- رمز
- ریموت
- ترکیب چند روش احراز هویت
انتخاب روش مناسب به شرایط ساختمان و سطح کنترل موردنیاز بستگی دارد.
برای مثال، در یک مجتمع مسکونی ممکن است کارت یا تگ انتخاب مناسبی باشد، در حالی که برای برخی پروژهها استفاده از اثر انگشت یا ترکیب کارت و رمز کاربرد بیشتری داشته باشد.
جزئیات هر روش احراز هویت در مقالات تخصصی مربوط به همان موضوع بررسی شده است و در این مقاله تمرکز اصلی بر ارتباط این روشها با سیستم چندخروجی است.
۶. امکان مدیریت مهمان را بررسی کنید
اگر ساختمان مراجعهکننده زیادی دارد، باید مشخص شود اکسس کنترل چگونه دسترسی مهمان را مدیریت میکند.
سؤالات مهم عبارتاند از:
- آیا دسترسی مهمان از دسترسی دائمی ساکنین جدا است؟
- آیا میتوان دسترسی موقت ایجاد کرد؟
- آیا ساکن میتواند برای مهمان خود دسترسی ایجاد کند؟
- آیا لابیمن میتواند آسانسور را برای توقف مشخص آزاد کند؟
- آیا دسترسی مهمان محدود به توقف موردنیاز است؟
در ساختمانهایی که لابیمن یا نگهبان دارند، این قابلیت میتواند تأثیر قابلتوجهی بر انتخاب سیستم داشته باشد.
۷. مدیریت تگ یا کاربر مفقودشده را بررسی کنید
در یک مجتمع مسکونی، گم شدن کارت یا تگ اتفاقی غیرعادی نیست.
اگر برای حذف دسترسی حتماً خود کارت یا تگ باید در اختیار مدیر ساختمان باشد، مدیریت سیستم میتواند دشوار شود.
در برخی سیستمهای پیشرفتهتر، امکان حذف یک دسترسی با استفاده از اطلاعات ثبتشده مربوط به همان کاربر یا تگ وجود دارد؛ در نتیجه برای حذف آن دسترسی الزاماً نیازی به در اختیار داشتن کارت یا تگ مفقودشده نیست.
این قابلیت برای ساختمانهایی با تعداد زیاد کاربر میتواند یک مزیت مدیریتی مهم باشد.
۸. تفاوت «حذف» و «غیرفعال کردن موقت» را بررسی کنید
این دو قابلیت یکی نیستند.
حذف دسترسی یعنی اطلاعات مربوط به آن کاربر، تگ یا واحد از چرخه دسترسی خارج شود.
اما غیرفعال کردن موقت یعنی اطلاعات و تنظیمات باقی بمانند، ولی دسترسی برای مدتی متوقف شود.
برای مثال، در یک ساختمان میتوان در صورت وجود بدهی شارژ و مطابق ضوابط و تصمیم مدیریت ساختمان، دسترسی یک واحد را موقتاً محدود کرد و پس از رفع مشکل دوباره آن را فعال کرد؛ بدون اینکه لازم باشد اطلاعات کاربران و مجوزهای آن واحد از ابتدا تعریف شوند.
بنابراین اگر چنین سناریویی برای پروژه مهم است، باید مشخص شود دستگاه واقعاً از «غیرفعالسازی و فعالسازی مجدد» پشتیبانی میکند یا فقط امکان حذف کاربر را دارد.
۹. دسترسی مدیر ساختمان را در نظر بگیرید
مدیر ساختمان، نگهبان یا مسئول تأسیسات ممکن است به سطح دسترسی متفاوتی نسبت به ساکنین نیاز داشته باشد.
برای مثال، مدیر ممکن است نیاز داشته باشد به تمام توقفهای کنترلشده دسترسی داشته باشد، در حالی که هر واحد فقط به توقفهای مجاز خود دسترسی دارد.
بنابراین در پروژههای چندواحدی باید بررسی شود که سیستم چگونه دسترسی مدیریتی را از دسترسی عادی کاربران جدا میکند.
۱۰. توسعه آینده را فراموش نکنید
انتخاب اکسس کنترل دقیقاً بر اساس نیاز امروز همیشه بهترین تصمیم نیست.
ممکن است در آینده:
- تعداد توقفهای کنترلشده افزایش پیدا کند.
- ساختمان توسعه پیدا کند.
- روش احراز هویت جدیدی موردنیاز باشد.
- تعداد کاربران افزایش یابد.
- مدیریت مهمان به پروژه اضافه شود.
- نیاز به مدیریت دقیقتر واحدها ایجاد شود.
به همین دلیل اگر پروژه در حال توسعه است، قابلیت توسعه و معماری سیستم نیز باید در زمان خرید بررسی شود.
البته انتخاب یک دستگاه با ظرفیت بسیار بالاتر از نیاز واقعی نیز همیشه منطقی نیست؛ زیرا هزینه و پیچیدگی پروژه را افزایش میدهد.
چکلیست انتخاب اکسس کنترل چندخروجی
پیش از انتخاب دستگاه، این موارد را مشخص کنید:
پاسخ به این پرسشها معمولاً مشخص میکند که یک اکسس کنترل چندخروجی ساده برای پروژه کافی است یا باید از یک سیستم مدیریت دسترسی چندواحدی استفاده شود.
یک نکته مهم در مقایسه محصولات
هنگام مقایسه دو محصول، بهتر است مشخصات آنها را فقط در قالب «۸ خروجی، ۱۶ خروجی یا ۳۲ خروجی» مقایسه نکنید.
مقایسه واقعی باید حداقل این چهار لایه را در بر بگیرد:
امکانات مدیریت کاربران و واحدها → منطق تعریف دسترسی → روش احراز هویت → ظرفیت خروجی
ممکن است محصولی با خروجی کمتر، برای یک ساختمان مشخص گزینه مناسبتری از محصولی با خروجی بیشتر باشد؛ زیرا منطق مدیریت دسترسی آن با نیاز پروژه هماهنگتر است.
از نیاز پروژه تا انتخاب محصول
مسیر صحیح انتخاب را میتوان اینگونه خلاصه کرد:
انتخاب محصول → ساختار کاربران و واحدها → امکانات مدیریت → روش احراز هویت → تعداد خروجی → مسیرهای کنترلشده → ساختمان و سناریوی استفاده
بنابراین ابتدا باید مسئله پروژه مشخص شود و بعد محصول انتخاب شود؛ نه اینکه صرفاً بر اساس تعداد خروجی یا ظاهر دستگاه تصمیمگیری شود.
برای مشاهده مدلهای مختلف اکسس کنترل آسانسور با ظرفیتها و روشهای احراز هویت متفاوت، میتوانید محصولات مرتبط را در فروشگاه رادنیکس بررسی کنید.
مقایسه سناریویی اکسس کنترلهای چندخروجی آسانسور
تا اینجا مشخص شد که انتخاب اکسس کنترل چندخروجی فقط به تعداد خروجیها محدود نمیشود. اکنون میتوانیم چند سناریوی واقعی را با یکدیگر مقایسه کنیم تا مشخص شود برای هر پروژه چه سطحی از کنترل لازم است.
نکته مهم این است که تعداد خروجی، ظرفیت سختافزاری سیستم را نشان میدهد؛ اما منطق مدیریت دسترسی، سطح قابلیتهای سیستم را مشخص میکند.
برای مثال، دو دستگاه ۸ خروجی ممکن است هر دو بتوانند هشت مسیر را کنترل کنند، اما یکی برای کنترل ساده خروجیها مناسب باشد و دیگری برای مدیریت واحدها، کاربران و توقفهای مجاز طراحی شده باشد.
سناریو اول: فقط چند مسیر باید کنترل شوند
فرض کنید یک ساختمان کوچک داریم و هدف فقط این است که چند توقف آسانسور برای افراد غیرمجاز قابل استفاده نباشد.
در این حالت ممکن است یک اکسس کنترل چندخروجی ساده کافی باشد.
در چنین پروژهای معمولاً نیاز اصلی این است که:
- چند خروجی مستقل کنترل شوند.
- بعد از احراز هویت، خروجی موردنظر فعال شود.
- زمان فعال بودن خروجی قابل تنظیم باشد.
- روش احراز هویت متناسب با پروژه انتخاب شود.
اگر ساختمان به مدیریت پیچیده کاربران و واحدها نیاز نداشته باشد، استفاده از یک سیستم بسیار پیشرفتهتر ممکن است ضرورت نداشته باشد.
سناریو دوم: ساختمان چندواحدی با دسترسی متفاوت هر واحد
اکنون فرض کنید یک ساختمان ۸ یا ۱۶ توقف دارد و هر واحد باید فقط به توقفهای مجاز خود دسترسی داشته باشد.
در اینجا مسئله متفاوت است.
سیستم باید بتواند رابطه زیر را مدیریت کند:
توقفهای مجاز → کاربران یا تگها → واحد
برای مثال:
- توقفهای ۱ و ۲ → واحد ۱
- توقفهای ۱ و ۳ → واحد ۲
- توقفهای ۱ و ۴ و ۵ → واحد ۳
در چنین پروژهای، صرفاً داشتن چند رله یا خروجی مستقل کافی نیست. سیستم باید بتواند مجوزهای مختلف کاربران یا واحدها را از یکدیگر تفکیک کند.
این نوع کنترل طبقهای یکی از کاربردهای اصلی اکسس کنترل آسانسور در ساختمانهای چندواحدی و چندمستاجری است.
سناریو سوم: یک واحد با چند ساکن
فرض کنید یک واحد چهار نفر ساکن دارد.
اگر هر چهار نفر از یک تگ مشترک استفاده کنند، در صورت گم شدن آن تگ یا نیاز به تغییر دسترسی، مدیریت دشوارتر میشود.
در یک سیستم مناسبتر، میتوان برای هر فرد دسترسی یا تگ جداگانه تعریف کرد و همه آنها را تحت همان واحد قرار داد.
در این حالت:
یک واحد ≠ یک کاربر
بلکه:
چند اعتبار دسترسی → چند کاربر → یک واحد
این ساختار در پروژههای واقعی اهمیت زیادی دارد، زیرا مدیریت دسترسی باید بتواند تغییرات روزمره ساختمان را نیز پوشش دهد.
سناریو چهارم: یک کاربر با چند توقف مجاز
برعکس حالت قبل، ممکن است یک کاربر نیاز داشته باشد به چند توقف دسترسی داشته باشد.
برای مثال، مدیر ساختمان یا یکی از کارکنان تأسیسات ممکن است به چند طبقه یا فضای فنی دسترسی داشته باشد.
بنابراین:
یک کاربر ≠ یک خروجی
ممکن است یک کاربر پس از احراز هویت، امکان فعالکردن چند خروجی مشخص را داشته باشد.
در بسیاری از سیستمهای کنترل طبقهای نیز دسترسی یک کاربر میتواند به مجموعهای از طبقات اختصاص داده شود، نه فقط یک طبقه.
سناریو پنجم: اکسس کنترل رمزی چندخروجی
در برخی پروژهها، استفاده از کارت یا تگ ضرورت ندارد و سیستم فقط باید با رمز کار کند.
برای مثال، یک اکسس کنترل رمزی ۸ خروجی میتواند برای ساختمانی مناسب باشد که:
- حداکثر ۸ مسیر مستقل نیاز به کنترل دارند.
- روش احراز هویت موردنیاز رمز است.
- مدیریت کارت یا تگ موردنیاز نیست.
- ساختار مدیریت کاربران پیچیده نیست.
- هدف اصلی، محدودکردن دسترسی به خروجیهای مشخص است.
اما اگر پروژه نیاز به مدیریت تعداد زیادی کاربر، چند تگ برای هر واحد، حذف یک تگ خاص یا ساختار دقیق واحد و توقف داشته باشد، باید بررسی شود که محصول انتخابی این قابلیتها را واقعاً پشتیبانی میکند یا خیر.
پس «رمزی ۸ خروجی» یک توصیف ظرفیت و روش احراز هویت است، نه لزوماً توصیف سطح مدیریت سیستم.
سناریو ششم: اکسس کنترل کارتی چندخروجی
در پروژهای که تعداد کاربران زیاد است، کارت یا تگ میتواند مدیریت دسترسی را سادهتر کند.
برای مثال، در یک مجتمع:
دسترسی به توقفهای مجاز → یک تگ یا کارت → هر ساکن
مزیت این ساختار زمانی بیشتر میشود که سیستم بتواند برای یک واحد چند تگ تعریف کند و در صورت گمشدن یک تگ، فقط همان دسترسی را حذف کند.
در اینجا، کارت یا تگ صرفاً وسیله احراز هویت است؛ بخش مهمتر، منطق مجوزدهی به خروجیها است.
سناریو هفتم: کارت + رمز
در بعضی پروژهها، یک روش احراز هویت بهتنهایی کافی نیست.
برای مثال میتوان از ترکیب کارت و رمز استفاده کرد تا سطح کنترل بیشتری ایجاد شود.
اما در اینجا نیز باید توجه کرد که «کارت + رمز» بهتنهایی به معنی مدیریت چندواحدی نیست.
هنگام انتخاب محصول باید مشخص شود که ترکیب روشهای احراز هویت دقیقاً چگونه پیادهسازی شده است:
- کارت یا رمز؟
- کارت و رمز؟
- رمز مستقل برای کاربران؟
- امکان تعریف کاربران و تگهای متعدد؟
- امکان تعیین توقفهای مجاز برای هر کاربر یا واحد؟
جزئیات این موضوع در مقاله تخصصی اکسس کنترل کارتی رمزی آسانسور بررسی شده است.
سناریو هشتم: مدیریت مهمان
در ساختمانهایی که مراجعهکننده زیاد دارند، دسترسی مهمان نیز باید در طراحی سیستم دیده شود.
برای مثال:
توقف موردنیاز → دسترسی موقت → مهمان → ساکن
در این سناریو بهتر است دسترسی مهمان با دسترسی دائمی ساکن یکی نباشد.
سیستمهای حرفهای کنترل آسانسور نیز میتوانند دسترسی مهمان را به طبقه مشخص محدود کنند؛ در برخی راهکارها حتی دسترسی موقت با بازه زمانی مشخص تعریف میشود.
برای ساختمانهایی که لابیمن دارند نیز میتوان سناریوی جداگانهای برای آزادکردن توقف موردنظر مراجعهکننده در نظر گرفت.
جزئیات ریموت مهمان و لابیمن باید در مقالات اختصاصی همان موضوع بررسی شود.
سناریو نهم: مدیر ساختمان یا مسئول تأسیسات
مدیر ساختمان معمولاً نباید همان سطح دسترسی یک واحد معمولی را داشته باشد.
برای مثال ممکن است مدیر به تمام توقفهای کنترلشده نیاز داشته باشد، در حالی که هر واحد فقط توقفهای مربوط به خود را در اختیار دارد.
در یک ساختار مناسب میتوان چنین تفکیکی داشت:
این مدل در ساختمانهای اداری و چندمستاجری نیز کاربرد دارد؛ برای نمونه، سیستمهای کنترل آسانسور میتوانند دسترسی مدیران، کارکنان و گروههای مختلف را با مجوزهای متفاوت تعریف کنند.
سناریو دهم: محدودکردن موقت یک واحد
گاهی لازم نیست اطلاعات یک واحد حذف شود.
برای مثال ممکن است در یک ساختمان، مطابق مقررات و تصمیم مدیریت، دسترسی یک واحد بهطور موقت محدود شود.
اگر سیستم قابلیت غیرفعالسازی موقت داشته باشد، میتوان:
بعداً دسترسی را دوباره فعال کرد → اطلاعات آن باقی بماند → دسترسی واحد را غیرفعال کرد
این روش با حذف کامل کاربران و تگهای واحد متفاوت است.
بنابراین اگر مدیریت شارژ یا چنین سناریوهایی برای پروژه اهمیت دارد، باید این قابلیت بهصورت مشخص در مشخصات سیستم بررسی شود.
سناریو یازدهم: ساختمان بزرگ با ۲۴ یا ۳۲ مسیر کنترلشده
وقتی تعداد مسیرهای کنترلشده افزایش پیدا میکند، انتخاب سیستم فقط به «تعداد رله» محدود نمیشود.
در چنین پروژهای باید همزمان این موارد بررسی شوند:
- تعداد خروجیهای موردنیاز
- نحوه توسعه خروجیها
- تعداد کاربران
- تعداد تگهای هر واحد
- تعداد توقفهای مجاز هر واحد
- مدیریت مهمان
- دسترسی مدیر
- روش احراز هویت
- نحوه تغییر و حذف دسترسیها
- نیازهای آینده ساختمان
در چنین پروژههایی، تفاوت میان یک سیستم چندخروجی ساده و یک سیستم مدیریت دسترسی چندواحدی بسیار پررنگتر میشود.
مقایسه چهار سطح نیاز
برای تصمیمگیری اولیه میتوان پروژهها را به شکل زیر دستهبندی کرد:
|
نیاز پروژه |
سیستم مناسب تر |
|
چند مسیر مستقل با مدیریت ساده |
اکسس کنترل چندخروجی ساده |
|
چند مسیر + احراز هویت کارت/رمز/اثر انگشت |
اکسس کنترل چندخروجی با روش احراز هویت موردنیاز |
|
ساختمان چندواحدی با کاربران و توقفهای متفاوت |
سیستم چندخروجی با مدیریت واحد و دسترسی |
|
ساختمان بزرگ با مهمان، مدیر، کاربران متعدد و مدیریت دسترسی |
راهکار چندخروجی با امکانات مدیریتی کاملتر |
این جدول یک دستهبندی مفهومی است و به معنی آن نیست که هر محصولی که در یک ردیف قرار میگیرد الزاماً تمام قابلیتهای آن ردیف را دارد. مشخصات واقعی هر محصول باید جداگانه بررسی شود.
یک مثال برای انتخاب اشتباه
فرض کنید ساختمانی ۸ توقف کنترلشده دارد.
مدیر ساختمان فقط میپرسد:
«یک اکسس کنترل ۸ خروجی میخواهم.»
اما این سؤال برای انتخاب محصول کافی نیست.
اگر نیاز واقعی ساختمان این باشد که:
- ۳۰ واحد داشته باشد،
- هر واحد چند تگ داشته باشد،
- هر واحد به توقفهای خاصی دسترسی داشته باشد،
- تگ مفقودشده بدون حضور فیزیکی قابل حذف باشد،
- یک واحد موقتاً غیرفعال شود،
- مدیر به تمام توقفها دسترسی داشته باشد،
- و مهمان نیز مدیریت شود،
آنگاه معیار انتخاب فقط «۸ خروجی» نیست.
در واقع، مدیر ساختمان به یک سیستم مدیریت دسترسی چندواحدی با ۸ مسیر کنترلشده نیاز دارد.
این تفاوت کوچک در نحوه تعریف نیاز پروژه میتواند باعث شود دو محصول ظاهراً مشابه، در عمل کاربرد کاملاً متفاوتی داشته باشند.
قیمت و مشخصات اکسس کنترل های ۸ خروجی آسانسور در فروشگاه رادنیکس شاپ
پس هنگام خرید چه چیزی را مقایسه کنیم؟
بهتر است مشخصات محصولات را در چهار لایه بررسی کنید:
|
لایه مقایسه |
سؤال اصلی |
|
ظرفیت |
چند مسیر را میتواند مستقل کنترل کند؟ |
|
احراز هویت |
کاربر چگونه شناسایی میشود؟ |
|
مجوز دسترسی |
هر کاربر یا واحد به کدام توقفها دسترسی دارد؟ |
|
مدیریت |
تغییر، حذف، غیرفعالسازی و مدیریت مهمان چگونه انجام میشود؟ |
اگر این چهار لایه مشخص شوند، انتخاب محصول بسیار دقیقتر از مقایسه صرفاً بر اساس تعداد خروجی خواهد بود.
اکسس کنترل چندخروجی یک عنوان واحد برای همه پروژهها نیست.
یک پروژه ممکن است فقط به کنترل چند خروجی نیاز داشته باشد؛ پروژهای دیگر به مدیریت دقیق واحدها، کاربران و توقفهای مجاز نیاز داشته باشد.
بنابراین انتخاب صحیح باید از سناریوی واقعی ساختمان شروع شود:
محصول مناسب → امکانات مدیریتی → خروجیهای موردنیاز → روش احراز هویت → توقفهای مجاز → کاربران → ساختمان
در نهایت، بهترین اکسس کنترل چندخروجی الزاماً دستگاهی نیست که بیشترین تعداد خروجی را داشته باشد؛ بلکه دستگاهی است که ظرفیت خروجی و منطق مدیریت دسترسی آن با نیاز واقعی پروژه هماهنگ باشد.
تماس با نوین کیا تک برای بررسی پروژه اکسس کنترل آسانسور
نحوه اتصال اکسس کنترل چندخروجی به شستی و مدار فرمان آسانسور
اکسس کنترل چندخروجی در نهایت باید بتواند مجوز دسترسی را به مدار کنترل آسانسور منتقل کند. این کار معمولاً از طریق خروجیهای رله و با توجه به نوع مدار فرمان آسانسور انجام میشود.
اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد:
روش اتصال اکسس کنترل به آسانسور یکسان و عمومی نیست.
نوع برد کنترل آسانسور، نوع شستیها، نحوه کنترل ورودیهای طبقات و منطق مدار فرمان تعیین میکند که خروجی اکسس کنترل دقیقاً در کدام قسمت قرار بگیرد.
به همین دلیل، قبل از سیمبندی باید مدار فرمان آسانسور و نوع ورودی شستیها بررسی شود.
اکسس کنترل دقیقاً چه چیزی را کنترل میکند؟
در یک سیستم چندخروجی، هر خروجی معمولاً به یک مسیر کنترل مستقل اختصاص داده میشود.
برای مثال:
- توقف ۱ → خروجی ۱
- توقف ۲ → خروجی ۲
- توقف ۳ → خروجی ۳
- توقف ۴ → خروجی ۴
البته این نگاشت الزاماً همیشه یکبهیک نیست؛ ممکن است همه توقفهای آسانسور نیاز به کنترل نداشته باشند یا یک سیستم بر اساس ساختار پروژه، خروجیهای خود را به مسیرهای دیگری اختصاص دهد.
بنابراین مفهوم اصلی این است:
فعال شدن مسیر کنترل مربوط به آن توقفها → تعیین توقفهای مجاز → احراز هویت
دو روش اصلی اعمال مجوز
در پروژههای آسانسوری، بهصورت مفهومی دو روش متداول وجود دارد.
روش اول: فعال کردن مسیر شستی پس از احراز هویت
در این روش، شستیهای طبقات در حالت عادی تحت کنترل اکسس کنترل هستند.
پس از اینکه کاربر احراز هویت شد، خروجیهای مربوط به توقفهای مجاز برای مدت مشخص فعال میشوند.
در این حالت، کاربر پس از احراز هویت میتواند شستی طبقه مجاز را فشار دهد.
این روش برای ساختمانهایی مناسب است که میخواهند:
انتخاب طبقه توسط کاربر → آزاد شدن شستیهای مجاز → احراز هویت
را اجرا کنند.
در برخی کنترلرهای تخصصی آسانسور نیز منطق مشابهی استفاده میشود؛ یعنی مدار کنترل خروجی در مسیر شستی قرار میگیرد و پس از تأیید دسترسی، امکان استفاده از شستیهای مجاز فراهم میشود.
روش دوم: ارسال مستقیم فرمان طبقه
در بعضی پروژهها، بهجای اینکه کاربر بعد از احراز هویت شستی را فشار دهد، سیستم میتواند پس از احراز هویت فرمان مربوط به طبقه مشخص را مستقیماً فعال کند.
در این حالت، ساختار میتواند به شکل زیر باشد:
ارسال فرمان → فعال شدن خروجی مربوط به طبقه → بررسی مجوز → احراز هویت
این روش به قابلیتهای کنترلر آسانسور و نحوه طراحی سیستم بستگی دارد و نباید بدون بررسی مدار فرمان آسانسور بهعنوان یک روش عمومی برای همه پروژهها در نظر گرفته شود.
برخی سیستمهای کنترل آسانسور نیز امکان «direct floor selection» را در کنار حالت انتخاب طبقه توسط شستی ارائه میکنند.
چرا خروجی رله اهمیت دارد؟
در بسیاری از اکسس کنترلها، خروجی هر کانال یک کنتاکت رله است و ترمینالهایی مانند:
COM / NO / NC
در اختیار قرار میگیرد.
اما اینکه کدام کنتاکت باید استفاده شود، به منطق مدار آسانسور و نحوه طراحی سیستم بستگی دارد.
برای نمونه، در برخی سیستمها از COM و NO برای ایجاد یک اتصال موقت استفاده میشود؛ در سیستمهای دیگر ممکن است برای قرار گرفتن کنترلر در مسیر مدار شستی از NC و COM استفاده شود.
به همین دلیل نمیتوان گفت:
«برای همه آسانسورها همیشه باید COM و NO را استفاده کرد.»
یا:
«برای همه آسانسورها همیشه باید NC و COM را استفاده کرد.»
هر دو حالت در سیستمهای مختلف وجود دارند و انتخاب صحیح باید بر اساس مدار واقعی آسانسور انجام شود.
حالت مهم: قرار گرفتن اکسس کنترل در مسیر شستیها
یکی از کاربردهای مهم اکسس کنترل چندخروجی این است که خروجی هر کانال در مسیر مربوط به شستی یک توقف قرار بگیرد.
در این ساختار، وقتی دسترسی وجود ندارد، مدار شستی مربوطه تحت محدودیت اکسس کنترل قرار دارد.
پس از احراز هویت، رله کانال مربوطه در وضعیت مجاز قرار میگیرد و کاربر میتواند از شستی مجاز استفاده کند.
بهصورت مفهومی:
بدون مجوز:
محدود → شستی
پس از احراز هویت:
فعال → شستی
پس از پایان زمان مجوز:
دوباره محدود → شستی
در برخی سیستمهای کنترل آسانسور، زمان مجاز بودن شستی پس از احراز هویت نیز قابل تنظیم است.
یک مثال واقعی
فرض کنید آسانسور دارای توقفهای:
P، GF، ۱، ۲، ۳، ۴، ۵
باشد.
مدیریت ساختمان تصمیم گرفته است فقط طبقات ۱ تا ۵ کنترل شوند و P و GF آزاد باشند.
در این حالت میتوان منطق را چنین در نظر گرفت:
- آزاد → P
- آزاد → GF
- خروجی ۱ → ۱
- خروجی ۲ → ۲
- خروجی ۳ → ۳
- خروجی ۴ → ۴
- خروجی ۵ → ۵
بنابراین لزوماً به تعداد تمام توقفهای آسانسور خروجی نیاز نداریم.
اگر کاربر واحد ۳ مجاز به طبقات ۳ و ۵ باشد، پس از احراز هویت فقط مسیرهای مربوط به همان دو توقف باید برای او مجاز شوند.
این مثال دوباره نشان میدهد که:
تعداد توقفهای آسانسور ≠ تعداد خروجی موردنیاز
اتصال مستقیم به ورودی امنیتی آسانسور
در بعضی آسانسورهای پیشرفتهتر، کنترلر اصلی آسانسور دارای ورودیهای اختصاصی برای کنترل امنیتی طبقات یا Floor Security Input است.
اگر چنین ورودیهایی در کنترلر آسانسور وجود داشته باشند، ممکن است نیازی نباشد اکسس کنترل مستقیماً در مدار شستی قرار بگیرد و بتوان آن را به ورودیهای اختصاصی کنترلر متصل کرد.
در چنین شرایطی، روش اتصال باید مطابق مستندات همان کنترلر آسانسور انجام شود. در منابع فنی کنترلرهای آسانسور نیز این روش بهعنوان یکی از روشهای اتصال سیستم کنترل دسترسی مطرح شده است.
آیا خروجی اکسس کنترل باید برق شستی را تأمین کند؟
الزاماً خیر.
در بسیاری از پروژهها، اکسس کنترل فقط نقش کلید الکتریکی یا مجوزدهنده مسیر فرمان را دارد و نباید تصور کرد که خروجی رله باید مستقیماً بار یا مدار تغذیه شستی را تأمین کند.
بهخصوص در پروژههایی که ولتاژ یا نوع سیگنال مدار آسانسور متفاوت است، باید مشخصات خروجی اکسس کنترل و مدار فرمان آسانسور با یکدیگر تطبیق داده شوند.
برخی مستندات فنی کنترلرهای آسانسور نیز تأکید میکنند که اتصال رله به مدار طبقه باید متناسب با مشخصات همان سیستم آسانسور انجام شود.
نقش زمان فعال بودن خروجی
در بسیاری از سناریوها لازم نیست خروجی برای همیشه فعال بماند.
مثلاً:
پس از چند ثانیه خروجی دوباره به حالت محدودکننده برگردد. → کاربر شستی را فشار دهد → خروجی مربوط به طبقه فعال شود → کارت معتبر
این زمان میتواند بسته به نوع سیستم قابل تنظیم باشد.
در نتیجه، زمان فعال بودن رله یکی از پارامترهایی است که هنگام طراحی پروژه باید بررسی شود؛ مخصوصاً زمانی که خروجی اکسس کنترل در مسیر شستی قرار گرفته است.
یک نکته مهم درباره حالت قطع برق
در طراحی سیستم کنترل دسترسی آسانسور باید مشخص شود که در صورت قطع برق اکسس کنترل چه اتفاقی برای دسترسی طبقات میافتد.
بسته به معماری سیستم و انتخاب NO/NC، ممکن است سیستم به سمت:
- حفظ محدودیت دسترسی
- یا آزاد شدن دسترسی
برود.
این موضوع فقط یک انتخاب سیمبندی نیست و به سیاست امنیتی پروژه نیز مربوط میشود.
در سیستمهای حرفهای، رفتار خروجی در حالت بدون برق و مفهوم Fail-Safe / Fail-Secure باید از ابتدا مشخص باشد. برای نمونه، برخی کنترلرها صراحتاً امکان انتخاب این رفتار را در تنظیمات خود دارند.
چرا سیمبندی باید توسط فرد آشنا با مدار آسانسور انجام شود؟
مدار کنترل آسانسور یک مدار عمومی و یکسان در تمام پروژهها نیست.
نوع کنترلر، ولتاژ فرمان، نحوه اتصال شستیها، منطق ورودیها و حتی وجود یا نبود ورودی اختصاصی امنیت طبقات میتواند متفاوت باشد.
بنابراین قبل از اتصال اکسس کنترل باید مشخص شود:
- مدار شستی چگونه کار میکند؟
- شستیها با چه ولتاژی یا چه سیگنالی کنترل میشوند؟
- ورودی امنیت طبقات وجود دارد یا خیر؟
- خروجی اکسس کنترل با مدار موردنظر سازگار است؟
- در زمان قطع برق چه رفتاری موردنیاز است؟
- خروجی باید به شستی متصل شود یا به ورودی اختصاصی کنترلر آسانسور؟
این مقاله قرار نیست جایگزین راهنمای سیمبندی باشد
برای جلوگیری از تکرار، جزئیات سیمبندی ترمینالها، روش اتصال شستیهای مختلف و مثالهای دقیق مدار در مقاله تخصصی سیمبندی اکسس کنترل آسانسور بررسی شده است.
هدف این مقاله فقط این است که هنگام انتخاب یک اکسس کنترل چندخروجی بدانید خروجیهای آن قرار است چه نقشی در معماری کنترل آسانسور داشته باشند.
در نتیجه، مسیر درست مطالعه این دو مقاله چنین است:
این مقاله:
انتخاب سیستم چندخروجی و درک منطق کنترل
مقاله سیمبندی:
جزئیات اتصال اکسس کنترل به مدار شستی و فرمان آسانسور
اکسس کنترل چندخروجی معمولاً با قرار گرفتن در مسیر کنترل طبقات، مجوز استفاده از توقفهای مشخص را مدیریت میکند.
اما روش اتصال دقیق به ساختار آسانسور بستگی دارد.
سه سناریوی اصلی را باید از یکدیگر تفکیک کرد:
۱. کنترل مسیر شستی:
کاربر پس از احراز هویت، شستیهای مجاز را برای مدت مشخص در اختیار دارد.
۲. ارسال مستقیم فرمان طبقه:
پس از احراز هویت، سیستم میتواند در صورت پشتیبانی معماری آسانسور، فرمان طبقه مجاز را مستقیماً ارسال کند.
۳. اتصال به ورودی اختصاصی امنیت طبقات:
در برخی کنترلرهای آسانسور، ورودی اختصاصی برای کنترل دسترسی طبقات وجود دارد و اکسس کنترل میتواند به همان بخش متصل شود.
بنابراین هنگام خرید اکسس کنترل چندخروجی، فقط به تعداد کانالها توجه نکنید؛ بلکه بررسی کنید:
خروجیها چگونه به مدار آسانسور متصل میشوند و آیا معماری سیستم با کنترلر و شستیهای آسانسور پروژه سازگار است یا خیر.
برای اجرای سیمبندی نیز باید نقشه واقعی مدار فرمان آسانسور و مشخصات خروجی اکسس کنترل بررسی شود و اتصال توسط فرد متخصص انجام گیرد.
رفتار اکسس کنترل چندخروجی در قطع برق، خطا و شرایط اضطراری
یکی از موضوعاتی که هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی آسانسور نباید نادیده گرفته شود، این است که سیستم در شرایط غیرعادی چه رفتاری خواهد داشت.
در حالت عادی، همهچیز ساده است:
استفاده از آسانسور → فعال شدن خروجی مجاز → بررسی مجوز → احراز هویت
اما اگر برق اکسس کنترل قطع شود، ارتباط سیستم دچار اختلال شود یا یک وضعیت اضطراری در ساختمان ایجاد شود، باید از قبل مشخص باشد که وضعیت خروجیها و دسترسی طبقات چگونه خواهد بود.
به همین دلیل، یک اکسس کنترل حرفهای فقط در شرایط عادی ارزیابی نمیشود؛ بلکه رفتار آن در شرایط خطا و اضطراری نیز بخشی از طراحی سیستم است.
اکسس کنترل در زمان قطع برق چه میکند؟
پاسخ این سؤال برای تمام سیستمها یکسان نیست.
بسته به نوع مدار و نحوه اتصال رله، میتوان سیستم را طوری طراحی کرد که در زمان قطع برق:
- مسیر کنترل طبقه آزاد شود،
- یا محدودیت دسترسی حفظ شود.
این دو رفتار معمولاً با مفاهیم Fail-Safe و Fail-Secure توصیف میشوند.
در یک سیستم Fail-Safe، با قطع انرژی، وضعیت خروجی به حالت آزادکننده میرود؛ در Fail-Secure، در صورت از دست رفتن انرژی، وضعیت محدودکننده حفظ میشود. برخی کنترلرهای تخصصی آسانسور نیز این دو حالت را بهعنوان گزینه قابل تنظیم ارائه میکنند.
Fail-Safe و Fail-Secure به زبان ساده
بهصورت مفهومی:
Fail-Safe:
آزاد شدن مسیر کنترل → قطع برق
Fail-Secure:
حفظ محدودیت دسترسی → قطع برق
اما این تعاریف نباید بدون توجه به مدار واقعی آسانسور تفسیر شوند.
برای مثال، ممکن است در یک سیستم، خروجی رله با NO و COM برای فعال شدن مسیر فقط هنگام مجاز بودن استفاده شود؛ در سیستم دیگری ممکن است منطق مدار متفاوت باشد.
بنابراین اصطلاح Fail-Safe یا Fail-Secure باید همیشه در ارتباط با نحوه سیمبندی و عملکرد واقعی سیستم بررسی شود، نه صرفاً بر اساس نام محصول.
آیا حفظ امنیت در زمان قطع برق همیشه بهترین انتخاب است؟
خیر.
در نگاه اول ممکن است به نظر برسد که اگر برق قطع شد، بهتر است تمام طبقات همچنان قفل باقی بمانند؛ زیرا امنیت حفظ میشود.
اما آسانسور فقط یک سیستم کنترل دسترسی نیست و با الزامات ایمنی ساختمان و عملکرد اضطراری آن ارتباط دارد.
در نتیجه، تصمیم درباره رفتار سیستم هنگام قطع برق باید با توجه به:
- نوع آسانسور
- مدار فرمان
- الزامات ایمنی
- نحوه تخلیه ساختمان
- سیستم اعلام حریق
- تجهیزات اضطراری
- و دستورالعمل سازنده آسانسور
انجام شود.
به همین دلیل، انتخاب حالت Fail-Safe یا Fail-Secure نباید صرفاً بر اساس این تصور باشد که «امنیت بیشتر همیشه بهتر است».
تفاوت قطع برق اکسس کنترل با قطع برق خود آسانسور
این دو موضوع را نباید با یکدیگر اشتباه گرفت.
ممکن است برق اکسس کنترل قطع شود، در حالی که کنترلر و موتور آسانسور همچنان فعال باشند.
در این حالت، سؤال این است که خروجیهای اکسس کنترل چه وضعیتی پیدا میکنند.
اما اگر برق خود آسانسور قطع شود، موضوع کاملاً متفاوت است و اکسس کنترل نمیتواند بهتنهایی عملکرد آسانسور را حفظ کند.
بنابراین در طراحی پروژه باید مشخص شود که:
قطع کدام منبع تغذیه موردنظر است؟
و:
در هر حالت، سیستم باید چه رفتاری داشته باشد؟
نقش منبع تغذیه پشتیبان
در بعضی پروژهها میتوان برای تجهیزات کنترل دسترسی از منبع تغذیه پشتیبان استفاده کرد تا قطع برق کوتاهمدت باعث خاموش شدن فوری اکسس کنترل نشود.
اما وجود باتری یا UPS برای اکسس کنترل به این معنی نیست که آسانسور نیز در زمان قطع برق به کار عادی خود ادامه خواهد داد.
این دو سیستم باید از یکدیگر تفکیک شوند:
حفظ عملکرد کنترل دسترسی → پشتیبان اکسس کنترل
مربوط به عملکرد اضطراری خود آسانسور → سیستم برق اضطراری یا ARD آسانسور
برای نمونه، تجهیزات Automatic Rescue Device میتوانند در شرایط قطع برق، با فراهم کردن انرژی لازم، آسانسور را به یک طبقه مناسب برسانند؛ این وظیفه با حفظ عملکرد اکسس کنترل تفاوت دارد.
اکسس کنترل نباید عملکرد اضطراری آسانسور را مختل کند
این یکی از مهمترین نکات طراحی است.
اکسس کنترل باید بهعنوان یک لایه کنترلی روی سیستم آسانسور در نظر گرفته شود، نه اینکه منطق ایمنی و عملکرد اضطراری آسانسور را جایگزین کند.
برای مثال، سیستمهای اعلام حریق و کنترل آسانسور میتوانند در شرایط حریق، آسانسور را وارد حالت Emergency Recall کنند و کنترل عادی کاربران را کنار بزنند. در این شرایط، عملکرد اضطراری آسانسور تابع منطق و تجهیزات ایمنی خود آن سیستم است.
بنابراین طراحی اکسس کنترل باید با کنترلر آسانسور و سیستمهای ایمنی ساختمان هماهنگ شود.
در زمان حریق چه اتفاقی باید بیفتد؟
این موضوع بسیار مهم است و نباید با «قطع برق» یکی در نظر گرفته شود.
در شرایط حریق، ممکن است سیستم اعلام حریق فرمان Emergency Recall صادر کند و آسانسور از حالت استفاده عادی خارج شود. در منابع مربوط به عملکرد اضطراری آسانسورها نیز توضیح داده شده که در Phase I، آسانسور میتواند به طبقه تعیینشده بازگردانده شود و استفاده عادی عمومی از آن متوقف شود.
بنابراین اکسس کنترل نباید بهصورت مستقل تصمیم بگیرد که در شرایط حریق چه اتفاقی برای آسانسور بیفتد.
این موضوع باید از طریق رابطه صحیح بین سیستم اعلام حریق، کنترلر آسانسور و تجهیزات کنترل دسترسی طراحی و تأیید شود.
آیا اکسس کنترل باید در شرایط اضطراری تمام طبقات را آزاد کند؟
این نیز یک پاسخ عمومی ندارد.
ممکن است یک سیستم کنترل دسترسی برای شرایط خاص، تمام خروجیها را آزاد کند؛ سیستم دیگری ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشد.
در برخی کنترلرهای تخصصی آسانسور، حالتهای اضطراری مانند Lockdown یا Evacuation بهصورت جداگانه تعریف شدهاند.
بنابراین این سؤال باید برای همان محصول و همان پروژه پاسخ داده شود:
در شرایط اضطراری، اکسس کنترل چه سیگنالی دریافت میکند و خروجیهای آن چه وضعیتی خواهند داشت؟
اگر اکسس کنترل خراب شود چه؟
قطع برق تنها یکی از حالتهای خطا است.
ممکن است:
- برد اکسس کنترل دچار مشکل شود.
- منبع تغذیه آن از کار بیفتد.
- ارتباط شبکه قطع شود.
- ورودی احراز هویت کار نکند.
- یکی از رلههای خروجی دچار مشکل شود.
برای سیستمهای پیشرفتهتر، علاوه بر رفتار خروجی، موضوعاتی مانند تشخیص خطا، ثبت رخدادها و ادامه کار در حالت آفلاین نیز میتواند اهمیت داشته باشد.
برخی کنترلرهای جدید حتی تنظیمات و اطلاعات لازم برای ادامه عملکرد را بهصورت محلی نگهداری میکنند تا قطع ارتباط شبکه باعث توقف کامل سیستم نشود.
البته این قابلیتها به محصول خاص بستگی دارند و نباید به تمام اکسس کنترلهای چندخروجی نسبت داده شوند.
قطع ارتباط شبکه با قطع عملکرد اکسس کنترل یکی نیست
در سیستمهای تحت شبکه، ممکن است ارتباط اکسس کنترل با سرور یا نرمافزار مدیریت قطع شود، اما خود کنترلر همچنان بتواند کاربران و مجوزهای از قبل ذخیرهشده را اجرا کند.
این حالت با خاموش شدن کامل کنترلر متفاوت است.
برای پروژههایی که شبکه یا نرمافزار مرکزی دارند، بهتر است مشخص شود:
در صورت قطع شبکه، آیا کنترلر محلی همچنان میتواند مجوزهای قبلی را اجرا کند؟
اگر پاسخ مثبت باشد، قطع ارتباط شبکه الزاماً به معنی از کار افتادن کنترل دسترسی آسانسور نیست.
یک چکلیست مهم برای بررسی رفتار سیستم در خطا
قبل از انتخاب اکسس کنترل چندخروجی، این سؤالات را مشخص کنید:
- در قطع برق اکسس کنترل، وضعیت خروجیها چیست؟
- سیستم Fail-Safe است یا Fail-Secure؟
- این رفتار با چه نوع سیمبندی ایجاد میشود؟
- در صورت خرابی منبع تغذیه چه اتفاقی میافتد؟
- آیا سیستم به منبع تغذیه پشتیبان نیاز دارد؟
- در قطع شبکه، آیا کنترلر محلی به کار خود ادامه میدهد؟
- در شرایط اضطراری آسانسور، چه سیستمی اولویت دارد؟
- ارتباط اکسس کنترل با سیستم اعلام حریق چگونه طراحی شده است؟
- آیا رفتار سیستم در شرایط اضطراری توسط تکنسین آسانسور تأیید شده است؟
- در صورت خرابی یک خروجی، سایر خروجیها چه وضعیتی خواهند داشت؟
امنیت در مقابل ایمنی؛ هر دو باید همزمان دیده شوند
هدف اکسس کنترل این است که دسترسی غیرمجاز به طبقات را محدود کند.
اما آسانسور یک تجهیز مرتبط با ایمنی ساختمان نیز هست.
بنابراین طراحی صحیح باید بین این دو موضوع تعادل برقرار کند:
جلوگیری از دسترسی غیرمجاز → Security
جلوگیری از ایجاد وضعیت خطرناک در شرایط اضطراری → Safety
یک سیستم کنترل دسترسی خوب سیستمی نیست که فقط در شرایط عادی «امن» باشد؛ بلکه باید مشخص باشد که در شرایط قطع برق، خرابی، حریق و سایر وضعیتهای اضطراری چه رفتاری خواهد داشت.
هنگام انتخاب اکسس کنترل چندخروجی، تعداد خروجیها و روش احراز هویت تنها معیارهای مهم نیستند.
رفتار سیستم در شرایط غیرعادی نیز بخشی از مشخصات واقعی آن است.
حداقل باید این چهار وضعیت مشخص باشند:
حالت عادی →
کاربر احراز هویت میشود و فقط خروجیهای مجاز فعال میشوند.
قطع برق →
مشخص است که خروجیها طبق طراحی Fail-Safe یا Fail-Secure چه وضعیتی خواهند داشت.
قطع ارتباط →
مشخص است که آیا کنترلر محلی میتواند به عملکرد خود ادامه دهد یا خیر.
شرایط اضطراری →
منطق اضطراری آسانسور و سیستمهای ایمنی ساختمان بر اساس طراحی و مقررات پروژه عمل میکنند و اکسس کنترل نباید بدون هماهنگی با آنها عملکرد اضطراری آسانسور را مختل کند.
بنابراین در یک پروژه حرفهای، این سؤال نیز باید در کنار سؤال «چند خروجی نیاز داریم؟» مطرح شود:
«اگر اکسس کنترل برق نداشت یا یک وضعیت اضطراری رخ داد، دقیقاً چه اتفاقی برای دسترسی طبقات میافتد؟»
مقالات تخصصی مرتبط
برای آشنایی عمیقتر با بخشهای مختلف کنترل دسترسی آسانسور، مقالات زیر را نیز مطالعه کنید:
مبانی و فناوری
روشهای شناسایی
کنترل طبقات
مهمان و لابیمن
- ریموت میهمان آسانسور چیست؟
- ریموت لابیمن آسانسور چیست؟
- تفاوت ریموت میهمان و ریموت لابیمن
- مدیریت دسترسی مهمان در ساختمان
مدیریت و امنیت
- حذف تگ گمشده بدون حضور فیزیکی
- گزارشگیری تردد آسانسور
- مدیریت شارژ ساختمان و دسترسی آسانسور
- اکسس کنترل دارای اپلیکیشن اندروید
پنل و نصب
- نحوه سیمکشی اکسس کنترل آسانسور
- نصب اکسس کنترل پشت پنل شستی
- اکسس کنترل توکار یا روکار؟
- طراحی پنل شستی مجهز به اکسس کنترل
پروژه و سفارشیسازی
- کنترل تردد آسانسور برای ساختمانهای چند واحدی
- اکسس کنترل سفارشی آسانسور
- مدیریت ریموت جک پارکینگ ساختمان
- اکسس کنترل آسانسور برای پارکینگ
- اکسس کنترل برای ساختمانهای اداری
- اکسس کنترل برای پروژههای سازمانی
